كوردستان

kurdish weblog

My Photo
Name:
Location: Adelaide, SA, Australia

Wednesday, November 17, 2010

یادێک له‌ هه‌وڵێکی دڵسۆزانه‌
خالید عه‌زیزی- ئوسترالیا

پاش چه‌ندین ساڵ له‌ دابڕان و که‌رتبوونی حزبی دیموکراتی کوردستان، که‌ یه‌کێک له‌ ئاکامه‌ نه‌ڕێنیه‌کانی کۆنگره‌ی هه‌شتی حزبی دیموکڕات بوو، شه‌پۆلێکی چاره خواز ڕیزه‌کانی حزبی ته‌نیه‌وه. له‌وکاتدا له‌ت بوونی حزب له‌ده‌ره‌وه‌ی حزب و له‌ لای کۆمه‌ڵانی خه‌ڵکی کوردستان و دۆستان و پشتیوانانی بزوتنه‌وه‌ی ڕزگاریخوازی کورده‌وه هیچ که‌ پێشوازی لێنه‌کرا به‌ڵکوو به‌ ڕوداوێکی نه‌خوازراوو ناخۆش ناسرا و تانه‌ی لێدرا. کۆمه‌ڵانی خه‌ڵکی کوردستان دڵیان له‌ شۆڕش سارد بوه‌وه‌ و هه‌زران که‌س له‌ دۆستان و لایه‌نگرانی حزب له‌ ناوه‌وه‌ی کوردستان توشی شۆک و دۆشدامان هاتن. له‌ ناو ڕیزه‌کانی حزبدا که‌ به‌سه‌ر دوبه‌ره‌ی "موافق" و "مخالف"دا دابه‌ش بوو، "مخالف"ه‌کان به‌شی زۆریان که‌وتنه‌ لای باڵی جیابوه‌وه‌ و یان وه‌ک ده‌گوترا هه‌ڵوێستیان گرت و به‌شێکیشیان که‌ "مخالف" بوون به‌ڵام له‌دژی جیابونه‌وه‌ بوون یان له‌ جێی خۆیان مانه‌وه‌ یانیش دانیشتن و وازیان له‌ تێکۆشان هێناو دڵشکاوو نائومێدانه‌ چوونه‌وه‌ ژێر سێبه‌ری ڕژیمی داگیرکه‌ر.


له‌سه‌ره‌تای ئه‌و له‌ت بوونه‌دا، ئه‌ر‌گه‌رچی واده‌بینرا که‌ ساڕێژکردنی ئه‌و برینه‌ کارێکی چه‌توون و ئاسته‌مه‌، چونکه‌ دابڕان و ترازانه‌که‌ هه‌ر له‌سه‌ره‌تاوه‌‌ برینی قوڵی له‌جه‌سته‌ حزب کردو به‌ شێوه‌یه‌ک بوو که‌ زۆری پێنه‌چوو ده‌ستی براکان به‌خوێنی یه‌کتر سور بوو. به‌ڵام زۆری پێنه‌چوو که‌ برا هاوسه‌نگه‌ره‌کان له‌ خه‌و ڕاچه‌نین‌و وه‌خۆ هاتنه‌وه‌. هه‌ر بۆیه‌ش زۆر ‌زوو ته‌وژمی چاره‌خوازانه‌ له‌لایه‌ک و یه‌کگرتنه‌وه‌خوازانه‌ له‌ولای دیکه‌وه‌ چه‌که‌ره‌ی کرد. ئه‌م ته‌وژمه‌ پاش ڕوداوو تێکهه‌ڵچوونه‌ تاڵه‌کان و شه‌ڕه‌ بێزراوه‌کانی ڕاگه‌ێاندنی لاباڵه‌کان و ڕژانی خوێنی تێکۆشه‌ران، زیاتر په‌ره‌ی گرت. سه‌ره‌تای ئه‌م ته‌وژمه‌ به‌وه‌ ڕه‌نگی دایه‌وه‌ که‌ ئه‌ندامان و تێکۆشه‌رانی حزب بازنه‌ی بایکوتکردنیان پساندو پێکه‌وه‌ که‌وتنه‌ وتووێژ و ڕاگۆڕینه‌وه‌ به‌جۆرێک که‌ هزری چاره‌خوازی ڕۆژبه‌ڕۆژ زیاتر ڕێزه‌کانی هه‌ردوو به‌شی حزبی ته‌نیه‌وه‌.



ئه‌وکات گه‌لێک که‌س له‌ ناو ریزه‌کانی حزبدا هه‌بوون که‌ پێانوابوو باشترین چاره‌سه‌ر ئه‌وه‌یه‌ که‌ باڵی ڕێبه‌رایه‌تی شۆڕشگێر ناوی خۆی بگۆڕێ. له‌ بیرمان نه‌چێ که‌ ئێستاش و ئه‌وکاتیش یه‌کێک له‌ به‌هانه‌کانی ناکۆکی و گرژیه‌کان هاوناویه. یا ڕوونتر بڵێم حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران ئێستاش و ئه‌وکاتیش ده‌ڵێن که‌ تا ئه‌وانه‌ی جیا بوونه‌وه‌ ناوی خۆیان نه‌گۆڕن له‌گه‌ڵیان دانانیشن. هزری ناو گۆڕین له‌ ناو ڕیزه‌کانی حدکا، ڕێبه‌رایه‌تی شوڕشگێر هه‌ر له‌ پاش کۆنفرانسی چواره‌وه‌ په‌یدا بوو. له‌ کۆنفرانسه‌کانی پێش کۆنگره‌ی نۆی ئه‌م حزبه‌ گه‌یشه‌ ئه‌وپه‌ڕی خۆی. به‌ مانایه‌کی دیکه‌ ئه‌م بابه‌ته‌ بووبوه‌ بابه‌تی وتووێژو له‌ ناو بنکه‌و باره‌گاکانی حزب به‌ گه‌رمی قسه‌ی لێوه‌ده‌کرا. ئه‌گه‌رچی به‌ گۆڕینی "ناو" ده‌کرا ڕێ له‌شه‌ڕو ناکۆکی له‌ نێوان ئه‌م دوباڵه‌ی حزب بگیرێ و لانی که‌م ئه‌و به‌هانه‌یه‌ نه‌ده‌ما بۆ شه‌ڕه‌نگێزی، به‌ڵام خاوه‌نانی ئه‌م تێهزرینه‌ نه‌یان توانی سه‌رکه‌ون. ئه‌مه‌ش ئه‌و ڕاستیه‌ی زیاتر زه‌قکرده‌وه‌ که‌ ته‌نیا ڕێگه‌چاره‌ تێکه‌ڵبوونه‌وه‌و یه‌کگرتنه‌وه‌یه‌. به‌ پێچه‌وانه‌ی هزری ناوگۆڕین، هزری یه‌کگرتووخوازانه‌ له‌ ناو ڕێزه‌کانی هه‌ردوو به‌شی حزبدا ڕۆژ به‌ڕۆژ په‌ره‌ی ده‌گرت به‌جۆرێک ئه‌م تێهزرینه‌ گه‌یشته‌‌ ڕیزه‌کانی سه‌ره‌وه‌‌.



ئه‌ندامان و لایه‌نگرانی حزب که‌ له‌ باشوری کوردستانی ئازاد نیشته‌جێ بوون به‌ باشی ده‌رکیان به‌م دۆخه‌ کردبوو. هه‌ر بۆیه‌ش له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ڕۆژانه‌ له‌گه‌ڵ هاوڕێیانی دیکه‌یان له‌ باڵی به‌رامبه‌ر یه‌کدیان ده‌بێنی و ئاڵوگۆڕیی بیروڕایان ده‌کرد،به‌و ئاکامه‌ گه‌یشتن که‌ ده‌بێ له‌ شوێنێکه‌وه‌ ده‌ست به‌کار بن. هه‌ر ئه‌وه‌ش بوو که‌ ده‌ست به‌کار بوون و که‌وتنه‌ هه‌وڵدان و دیتنه‌وه‌ی ڕێچاره‌ بۆ گوڕپێدان به‌و شه‌پۆله‌ یه‌کگرتووخازانه‌یه‌. یه‌که‌م هه‌نگاو به‌ کۆبوونه‌وه‌یه‌ک ده‌ستی پێکرد. له‌و کۆبوونه‌وه‌دا که‌ له‌ شاری ڕانیه‌ گرێدرا ژماره‌یه‌کی زۆر له‌ ئه‌ندامان و دڵسۆزانی حزبی دیموکڕاتی کوردستان به‌شدار بوون، ده‌قێکیان بۆ بانگه‌وازه‌که‌ په‌سه‌ندکرد. پاشان ده‌ستکرا به‌ کۆکردنه‌وه‌ی واژۆ له‌ ڕانیه‌، قه‌ڵادزێ، سه‌نگه‌سه‌ر، ژاراوه‌و چوارقوڕنه‌. کاتێک که‌ ژماره‌ی واژۆکان گه‌یشته‌ 112 واژۆ، بڕیاردرا که‌ هه‌نگاوی دوهه‌م که‌ گه‌یاندنی بانگه‌وازه‌که‌یه‌ به‌ واژۆکانه‌وه‌ به‌ ڕێبه‌رانی هه‌ردوو باڵی حزبی دیموکڕات، ده‌ست پێبکرێ. ئه‌وه‌بوو له‌ کۆتاییه‌کانی مانگی ڕه‌شه‌مه‌ (2/3ی مارچی 1995) گه‌یاندرایه‌‌ هه‌ردوو ڕێبه‌رایه‌تی حزبی دیموکراتی کوردستان. ئه‌م هه‌وڵانه‌ تا دڵنیابوون له‌ به‌ ئاکام گه‌یشتن به‌رده‌وام بوون.


له‌ چه‌ند ساڵی ڕابردوودا چه‌ندین په‌رتووک سه‌باره‌ت به‌ مێژووی حزبی دیموکرات چاپ و بڵاو بوونه‌وه‌. دیارترینیان هه‌ردوو په‌رتوکی نیوسه‌ده‌ تێکۆشان نوسینی به‌ڕێز عه‌بدوڵا حه‌سه‌نزاده‌ و په‌نجاساڵ خه‌بات نوسینی ڕێزدار جه‌لیل گادانی‌یه‌. له‌ هیچکام له‌و کتێبانه‌دا باسی ئه‌م هه‌وڵه‌ دڵسۆزانه‌یه‌ نه‌کراوه‌. ساڵی 2006 له‌ سه‌ردانێکم بۆ کوردستان، ئه‌و گله‌ییه‌م له‌کاک جه‌لیل گادانی کرد که‌ که‌م وزۆر هیچ ئاماژه‌یه‌ک به‌و هه‌وڵه‌ دڵسۆزانه‌و مێژووییه‌ی ئه‌ندامانی حزب له‌ کتێبه‌که‌یدا نه‌کردوه‌. به‌ڕێزێشیان هۆکاره‌که‌ی گه‌ڕانده‌وه‌ بۆ له‌به‌رده‌ستا نه‌بوونی به‌ڵگه‌کان!. پاشتر له‌سه‌ر داوای کاک جه‌لیل له‌‌ساڵی 2007 دا وێڕای نامه‌یه‌ک، سێ به‌ڵگه‌ی تایبه‌ت به‌و هه‌وڵانه‌م بۆ نارد به‌و هیوایه‌ی که‌ وه‌ک به‌شێک له‌ تێکۆشان و خه‌باتی ئه‌ندامانی حزب له‌ مێژووی حزبدا ئاماژه‌ی پێبکرێ. کاک جه‌لیل له‌ نامه‌یه‌کدا سه‌باره‌ت به‌ به‌ڵگه‌کان بۆی نوسیبووم که‌: "ئه‌وه‌ ڕاسته‌ هه‌وڵی ئێوه‌ هاوڕێیانی حیزبی ئه‌و کاتی دانیشتووی باشوور بۆ یه‌کگرتنه‌وه‌ زۆر به‌که‌ڵک بوو. منیش حه‌زم ده‌کرد کاتی خۆی وه‌ک هێندێک به‌ڵگه‌ی دیکه‌ له‌به‌رده‌ستم دابان و له‌ کتێبه‌که‌دا گونجاندبام به‌ڵام به‌داخه‌وه‌ نه‌مبوون. ئێستاش ئه‌وه‌ خه‌ریکه‌ به‌رگی یه‌ک و دووی په‌نجاساڵ خه‌بات به‌یه‌که‌وه‌ چاپ ده‌بێته‌وه، ئه‌گه‌ر ته‌سمیمی کۆتایی نه‌کرابێ هه‌وڵده‌ده‌م له‌م چاپی سێهه‌مه‌دا جێ‌یان بکه‌مه‌وه‌. ئه‌گه‌ریش ته‌واو بووبێ، ئه‌وه‌ له‌لای خۆم ڕایان ده‌گرم و بۆ دواتر ئه‌گه‌ر چاپ بۆوه‌ ئه‌وه‌ تێ‌یان‌داوێم، ئه‌گه‌ر واش نه‌گونجا واده‌که‌م له‌ گۆڤارێک یان جێگایه‌کی‌تردا بڵاوو ببێته‌وه‌." تا ئێستا به‌داخه‌وه‌ له‌ هیچ شوێنێک ئه‌م به‌ڵگانه‌ بڵاو نه‌کراونه‌وه یان من نه‌م دیوون. سه‌باره‌ت به‌م هه‌وڵانه‌‌ش جگه‌ له‌ یه‌ک دوو شوێن، که‌ سه‌باره‌ت به‌م هه‌وڵانه‌ لێدوانیان داوه‌ یان گێڕاویانه‌ته‌وه شتێکی ئه‌وتۆ نابینرێت‌‌.


هه‌روه‌ک گوترا تێكۆشانی دڵسۆزانه‌و لێبڕاوانه‌ی "ده‌سته‌ی نوێنه‌رایه‌تی ١١٢ كه‌س له‌ ئه‌ندامان و لایه‌نگرانی هه‌ردوو به‌شی حزبی دیموكراتی كوردستان"‌ یه‌كه‌مجار به‌ بانگه‌وازێك ده‌ستی پێكردو پێش بڵاوكردنه‌وه‌كه‌ی له‌ لایه‌ن ده‌سته‌ی ناوهێنراوه‌وه‌ سه‌ره‌تا له‌ ڕۆژی ١٢ی ڕه‌شه‌ممه‌ گه‌ینداریه‌ ده‌فته‌ری سیاسی حدكا،ڕش. ‌ ئه‌وكات له لایه‌ن كاك حه‌سه‌ن ڕستگاره‌وه‌ پێشوازی كراین و هه‌ر له‌ پێشوازییه‌كه‌شدا به‌ پێكه‌نیه‌وه‌ گوتی: "ده‌ركه‌وت كه‌ به‌ده‌نه‌ له‌ ڕێبه‌رایه‌تی عاقڵتره!‌" و دواتریش باسی گرنگی و بایه‌خی ئه‌و هه‌نگاوه‌ دڵسۆزانه‌یه‌ی كرد كه‌ له‌ لایه‌ن ئه‌ندامانی حزب خۆیه‌وه هه‌ڵدهێنرێته‌وه‌. دیاره‌ ناوبراو ئه‌وه‌شی به‌گوێدا چرپاندین كه‌ سه‌ره‌ڕای گه‌وره‌یی كاره‌كه‌مان ڕه‌نگه‌ مێژوو ئه‌مه‌مان بۆ نه‌نوسێ. له‌ ڕاستیدا كاتێك كتێبه‌كه‌ی به‌ڕێزان حه‌سه‌نزاده و گادانیشم خوێنده‌وه‌، به‌ خۆمم گوت، ده‌ڵێی گوێیان له‌ په‌یڤه‌كه‌ی كاك حه‌سه‌ن بوه وا ئه‌و هه‌موو هه‌وڵ و ماندوبوونه‌ی ئێمه‌یان نه‌دیوه‌‌. ‌هه‌ر له‌ درێژه‌ی هه‌وڵه‌که‌مان ڕۆژی دواتر بۆ نیوه‌ڕۆیه‌كه‌ی هه‌ر له‌ لایه‌ن هه‌مان ده‌سته‌وه ‌گه‌یاندرایه‌ كۆیه‌. ‌ له‌ كۆیه‌ ئێمه‌ چاوه‌ڕێمان ده‌كرد كه‌ ئه‌ندامێكی ده‌فته‌ری سیاسی پێشوازیمان لێبكات و بانگه‌وازه‌كه‌مان لێوه‌ربگرێ. چاوه‌ڕوانیه‌که‌مان وه‌ک پێویست نه‌هاته‌‌دی. سه‌ره‌‌تا كاك ڕه‌حمان كاژه‌یی كه‌ به‌رپرسی پێوه‌ندییه‌كانی حزب بوو له‌ كۆیه پێشوازی كردین و زۆریش به‌گه‌رمی وه‌ریگرتین. ده‌فته‌ری سیاسی له‌جیاتی ئه‌وه‌ی بۆخۆیان له‌ بنکه‌ی‌ ده‌فته‌ری سیاسی بمان بینن کاک چه‌کۆ ڕه‌حیمی که‌ به‌رپرسی به‌شی ئه‌منیه‌تی ئه‌وکاتی حزب بو ناردیان بۆ بنکه‌ی پێوه‌ندییه‌کان بۆ بینینی ئێمه‌. له‌ ڕاستیدا ئێمه‌ هه‌رچه‌ند لێیان دڵمه‌ند بووین (دڵمه‌‌ندییه‌كه‌ له‌‌‌وه‌ نه‌بوو كه‌ خۆشیمان له ناوبراو نه‌یه‌ت، به‌ڵكو مه‌به‌ستمان ڕاده‌ی گرینگی پێدانی ده‌فته‌ری سیاسی ئه‌و به‌شه‌ بوو) به‌ڵام دیسانیش پێمان وابوو كه‌ مادام ده‌فته‌ری سیاسی ناردویه‌تی خۆی له‌خۆیدا ئاماژه‌یه‌کی ئه‌رێنیه‌و جێگای دڵخۆشیه‌.


لێره‌دا نامه‌وێ گشت ڕوداوه‌که‌ و چۆنیه‌تیه‌‌که‌ی به‌ وردی له‌ ئێستادا بنوسم. چونکه‌ ڕوداوه‌کانی ئه‌وکات و هه‌ڵوێست و ڕوانگه‌‌ی تاکه‌کانی نێو حیزب و ئه‌ندامان و لایه‌نگرانی حزب که‌ له‌ شاره‌کانی باشوری کوردستان ده‌ژیان‌و ده‌نگدانه‌وه‌ی هه‌وڵه‌که‌ی ئێمه‌ له‌و کاتدا زۆر هه‌ڵده‌گرێ و له‌و ڕۆژانه‌دا كه‌ ئه‌و هه‌و‌ڵانه‌ ئه‌نجامدران گه‌لێك په‌یڤ لێره‌و له‌وێ ده‌گوتران و ده‌بیستران، له‌به‌ر ئه‌وه‌ باسکردنی به‌وردی ڕه‌نگه‌ نامێلکه‌ یان کتێبێکی لێ چێ ببێ و ئه‌مه‌ش له‌مه‌به‌ستی ئه‌م نوسینه‌ به‌دوره‌. ده‌کرێ به‌ کورتی بڵێم که‌ گشت لایه‌ک دڵیان به‌ هه‌وڵه‌کانی ئێمه‌ خۆش بوو و ڕۆژانه‌ ڕوبه‌ڕوی پرسیاری "چیتان کرد؟" یان "به‌ کوێ گه‌یشت؟" و "ده‌نگوباسی نوێ چیه‌"ده‌بوینه‌وه‌. ئه‌و کاتانه‌ش که‌ سه‌ردانی کۆیه‌مان ده‌کرد له‌ دوڵێ و ڕانیه‌ چاوه‌ڕێیان ده‌کردین تا هه‌واڵێ نوێیان بۆ بهێنین.



به‌‌کورتی ئه‌وه‌ی هانیدام که‌ ئه‌م به‌ڵگانه‌ بڵاوبکه‌مه‌وه‌ دوو شت بوو. یه‌که‌میان ئه‌وه‌ی به‌بڵاکردنه‌وه‌یان له‌ فه‌وتان ڕزگاریان بکه‌م، چونکه‌ له‌ ڕاستیدا زۆری نه‌مابوو ساڵی پار بفه‌وتێن به‌ هۆی سوتانی ماڵه‌که‌مه‌وه‌. دوهه‌میش به‌ بیانوی ساڵڕۆژی له‌تبونه‌‌وه‌ی حزبی دیموکرات، یادێک له‌و هه‌وڵه‌ دڵسۆزانه‌و شێلگرانه‌ی ئه‌ندامان و لایه‌نگرانی حزب بکه‌مه‌‌وه‌، به‌مه‌ش وه‌ک ئه‌زمونێکی نێوخۆی حزب که‌ نزیک به‌ شانزده‌ ساڵ له‌مه‌وپێش ڕویداوه‌ بیخه‌مه‌ به‌رچاوی هه‌موو ئه‌وانه‌ی له‌ هه‌وڵی چاره‌سه‌ری و یه‌کگرتنه‌وه‌ی ئه‌م حزبه‌دان و به‌شێوه‌یه‌ک له‌ شێوه‌کان کاری بۆ ده‌که‌ن. له‌ کۆتایی ئه‌م بابه‌ته‌دا هه‌وڵ ده‌ده‌م به‌کورتی باسی لایه‌نه‌ گرینگه‌کانی ئه‌م هه‌وڵانه‌ له‌و کاتدا بکه‌م.


جێی ئاماژه‌یه‌ که‌ ئه‌ندامان و لایه‌نگرانی حزب له‌ شاری سلێمانیش به‌ بانگه‌وازێک که‌واژۆی 96 که‌سی له‌سه‌ر بوو پشتگیری هه‌وڵه‌کانی ئێمه‌یانکرد. به‌داخه‌وه‌ من وێنه‌ی بانگه‌وازه‌که‌ی ئه‌ندامان و دۆستانی حزب له‌ شاری سلێمانیم نیه‌ تا لێره‌دا بیگونجێنم. ده‌قی بانگه‌وازه‌که‌ی سلێمانی له‌ لایه‌ن کاک فه‌ڕوخ نێعمه‌تپوور و کاک ڕێبوار که‌ریمیه‌وه نوسرابوو. نوسه‌ری ئه‌م بابه‌ته‌ له‌گه‌ڵ کاک کاوه‌ که‌ریمی به‌شێکی واژۆکانمان کۆکردنه‌وه‌.


پێم وایه‌ ئه‌م هه‌وڵه‌ دڵسۆزانه‌ی ئه‌ندامان و لایه‌نگرانی حزب‌ نه‌ك هه‌ر بوه‌ته‌ به‌شێك له‌ مێژووی تێكۆشه‌رانی گه‌له‌كه‌مان، به‌ڵكوو له‌ ڕاستیدا وانه‌یه‌كیشه‌ كه‌ نه‌وه‌ی نوێ ده‌كرێ لێی فێر بن. به‌داخه‌وه‌ بزوتنه‌وه‌ی نه‌ته‌وایه‌تی گه‌لی ئێمه‌ و ڕێبه‌رایه‌تیه‌كه‌ی به‌جۆرێك پڕشوبڵاو بوه‌ كه‌ وه‌بیر هێنانه‌وه‌ی ئه‌و ئه‌زموونه‌ و كه‌ڵك لێوه‌رگرتنی ئه‌مڕۆییانه له‌و جۆره‌ ئه‌زموونانه‌، زۆر به‌ مکوری هه‌ستی پێده‌كرێ.


لێره‌دا سێ به‌ڵگه‌ی پێوه‌ندیدار به‌و هه‌وڵه‌ لێبڕاوانه‌یه‌ که‌ له‌به‌رده‌ستمدان بڵاو ده‌که‌مه‌وه‌. دوو له‌و به‌ڵگانه‌ کاتی خۆی بڵاوکراونه‌ته‌وه. به‌ڵگه‌یه‌کیشیان نامه‌یه‌که‌ و له‌‌ هیچ شوێنێک بڵاو نه‌کراوه‌ته‌وه‌. هه‌رکام له‌ به‌ڵگه‌کان به‌کورتی ده‌ناسێنم و کۆپی به‌ڵگه‌کان به‌شێوه‌ی وێنه‌ داده‌نێم و ده‌قه‌کانیان ده‌نوسمه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی له‌وانه‌یه‌ به‌ڵگه‌کان به‌ جوانی نه‌خوێندرێنه‌وه‌.
به‌ڵگه‌كان بریتین له‌:


· بانگه‌واز: خالید عه‌زیزی به‌ هاوهزری جه‌مال فه‌تحیان نوسیویه‌تی. له‌ كۆبوونه‌وه‌یه‌كدا كه‌ بۆ ئه‌ومه‌به‌سته‌ له‌ نێوان ئه‌ندامانی هه‌ردوولادا گیرا، وه‌ك ده‌قی بناخه‌ خوێندرایه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی پاشان له‌ لایه‌ن به‌شداربوانه‌وه‌ ئه‌گه‌ر بوچونیان هه‌بوو، لێی زیادو كه‌م بكرێت. ده‌قه‌كه‌ له‌ لایه‌ن هه‌مووانه‌وه‌ په‌سه‌ند کرا. دیاره‌ به‌شێک له‌ ئه‌ندامانی باڵی (حدكا) له‌وه‌ ڕه‌خنه‌یان هه‌بوو که‌ ناوی دوکتور قاسملوو له‌ بانگه‌وازه‌که‌دا وه‌به‌ر چاو ناکه‌وێ! و پێیان له‌سه‌ر ئه‌وه‌ داده‌گرت که‌ ده‌بێ ناوی دوكتور قاسملووی تێدا بگونجێندرێ‌. ئه‌ندامانی (حدكا، ڕش) ێش پێیان له‌سه‌ر پێویست نه‌بوونی داده‌گرت. ورده‌ورده‌ له‌وه ده‌چوو ئه‌مه‌ ببێته‌ کێشه‌. سه‌ره‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی كه‌ هه‌وڵێكی هێوركه‌ره‌وانه درا بۆ ئه‌وه‌ی ڕازیان بكه‌ین به‌بێ ده‌ستکاری و زیادکردن بانگه‌وازه‌که‌ واژۆ بکرێ، به‌ڵام كورد گوته‌نی "قسه‌ قسه‌ دێنێ"، خه‌ریك بوو ڕه‌وته‌كه‌ به‌ره‌و ئاقارێكی خراپ پاڵبندرێ. پاش هێنان و بردنێكی زۆر سه‌ره‌نجام به‌زیادكردنی چه‌ند دروشم له خواره‌وه‌ی بانگه‌وازه‌كه‌ چاره‌ی كێشه‌كه‌مان كرد[1]





بۆ سه‌رکردایه‌تی هه‌ردوو باڵی حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران
سڵاوی خه‌بات و کۆڵنه‌دان!

هه‌روه‌ک لای هه‌مووان ئاشکرایه‌ که‌ حزبی خۆشه‌ویستمان ، ماوه‌ی نزیک به‌ نیوسه‌ده‌ خه‌باتی بێ وچانی خۆی تێ‌په‌ڕ ده‌کات. له‌و ماوه‌یه‌دا که‌ هه‌ردوو ڕژیمی ڕژیمی شاو کۆماری ئیسلامی پێ‌شێلکه‌ری مافه‌کانی نه‌ته‌وایه‌تی و ئینسانی گه‌له‌که‌مان بوون، حیزبی دیموکراتی کوردستان له‌م خه‌باته‌ بێوچانه‌ی‌دا که‌ به‌رده‌وام له‌ کاتی تامه‌زرانی حیزبه‌وه‌ تا ئێستا شێلگیرانه‌ درێژه‌ی هه‌یه‌، قوربانی زۆری پێشکه‌ش کردووه‌و سه‌روه‌ری زۆری له‌ لاپه‌ره‌کانی مێژووی نه‌ته‌وه‌که‌مان‌دا تۆمار کردوه‌، و به‌تایبه‌ت له‌ماوه‌ی ته‌مه‌نی ڕه‌شی ڕژیمی ئاخوندی‌دا، هه‌روه‌ک ڕابردوو که‌ که‌ پێ‌شێل کردنی مافه‌ به‌رهه‌قه‌کانی نه‌ته‌وه‌که‌مان زیاترو چروپڕتر له‌ پێشوو به‌رده‌وام بوه‌و حزبیش شێل‌گیرترو سورتر له‌ خه‌باتو تێکۆشانی بێ ئه‌مان‌دا بوه‌.

ئێستاش که‌ ماوه‌ی نزیک به‌ حه‌وت ساڵه‌، به‌داخه‌وه‌ ئه‌و حیزبه‌ی که‌ جێی هیواو هومێدی گشت خه‌ڵکی سته‌م دیده‌ی کوردستانی ئێران بوو له‌ ئه‌نجامدا توشی دووبه‌ره‌کی و ناکۆکی هاتووه‌، و به‌داخه‌وه‌ هه‌ر ئه‌و ناکۆکی‌یه‌ له‌ لایه‌که‌وه‌ بۆته‌ هۆی نائومێدی و دڵساردی له‌ نێوان کۆمه‌ڵانی خه‌ڵک و له‌ لایه‌کی‌تره‌وه‌ دوژمن واته‌ جمهوری ئیسلامی و گشت دوژمنانی گه‌له‌ چه‌وساوه‌که‌مان پێی خۆش بوون و که‌ڵکیان له‌م هه‌له‌ وه‌رگرتوه‌.

له‌م کاته‌دا که‌ خه‌باتی گه‌له‌که‌مان به‌ قۆناخێکی ئاسته‌م و له‌هه‌مانکاتدا چاره‌نوس سازو مێژوویی‌دا تێ‌ده‌په‌ڕێ، ئه‌رکی گشت ڕۆڵه‌ تێکۆشه‌ره‌کانی ئه‌م گه‌له‌ سته‌م دیده‌ ئه‌وه‌یه‌ که‌ زیاتر له‌ پێشوو بیر له‌ چاره‌نووسی نه‌ته‌وه‌که‌ی بکاته‌وه‌. له‌م ڕوانگه‌وه‌ به‌ ئه‌رکی مێژوویی خۆی هه‌ستێ که‌ ئه‌وه‌ ویستی گشت ڕۆڵه‌کانی گه‌ل و دڵسۆزانی نه‌ته‌وه‌که‌مانه‌.

له‌م گۆشه‌ نیگایه‌وه‌ بۆ ئه‌م مه‌به‌سته پیرۆزه‌ ئێمه‌ کۆمه‌ڵێک له‌ ئه‌ندامان و لایه‌نگرانی حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران، دانیشتوو له‌ حیزب و نیشته‌جێ له‌ کوردستانی باشور، له‌گه‌ڵ پشتیوانی ده‌ربڕین له‌ بانگه‌وازه‌که‌ی 180کوردی دانیشتووی ولایه‌ته‌ یه‌کگرتوه‌کانی ئه‌مریکا ده‌ڵێین:
سه‌رکه‌وتن و گه‌یشتن به‌ ئامانجه‌ پیرۆزه‌کانی گه‌لی سته‌م‌دیده‌ی کورد، له‌ یه‌کیه‌تی و یه‌کگرتویی تێکۆشه‌ره‌کانی‌دایه‌و بۆیه‌ش یه‌کگرتنه‌وه‌ی هه‌ردوو باڵی حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران پێویستی‌یه‌کی مێژوویی و به‌په‌له‌یه‌ له‌ ڕوانگه‌ی هه‌ست کردن به‌ مه‌سئولیه‌تی مێژوویی و ده‌رکی واقعی ئه‌م قۆناغه‌ی خه‌باتمان ئه‌و داواکاری‌یه‌مان ده‌خه‌ینه‌ پێش چاوی ئێوه‌ی سه‌رکردایه‌تی هه‌ردوو به‌شی حزبمان و ئه‌و چاوه‌ڕوانی‌یه‌شمان هه‌یه‌ که‌ ئێوه‌ش به‌نیه‌ت‌و بیری کوردانه‌ و دڵسۆزانه‌تان‌و هه‌ڵسه‌نگاندنی وردی بارودۆخی بزاڤی کوردایه‌تی، بۆ گه‌یشتن به‌م ویست و مه‌به‌سته‌ که‌ مه‌به‌ستی هه‌موو کۆمه‌ڵانی خه‌ڵکی کوردستان و گشت تێکۆشه‌ره‌ وریاکانیه‌تی، هه‌وڵ بده‌ن.
سڵاو له‌ حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران، حیزبی شه‌هیدانی نه‌مر پێشه‌وا قاضی و قاسملوو و هه‌موو شه‌هیدانی کوردستان
وه‌ڵامدانه‌وه‌تان به‌م بانگه‌وازه‌، وه‌فاداری‌یه‌ به‌ خوێنی گشت شه‌یدانی سه‌رکرده‌، صادق شه‌ره‌فکه‌ندی، عه‌لی کاشفپوور، عه‌ىدوڵڵا شه‌ریفی، شاپوور فیروزی، فتاع عه‌بدولی، عوسمان فتاعی، عه‌بدوڵا قادری، ڕه‌شاد حسێنی، غه‌فوور هه‌مزه‌یی و سدیق فیروزی.

112که‌س له‌ ئه‌ندامان و لایه‌ةگرانی هه‌ردوو باڵی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران
12/12/1373


· نامه‌یه‌كی ده‌سته‌ی نوێنه‌رایه‌تی ١١٢كه‌س له‌ ئه‌ندامان و لایه‌نگرانی حزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران بۆ ده‌فته‌ری سیاسی حدكا. خالید عه‌زیزی نوسیویه‌تی و واژۆی سێ كه‌سی دیكه‌ی له‌سه‌ره. ‌ئه‌وكاته‌ (حدكا) خه‌ریكی كۆنگره‌ بوون و ئێمه‌ش بریارماندا نامه‌یه‌كیان بۆ بنێرین. پێمان وابوو له‌ ڕۆژانی كۆنگره‌دا ئه‌و نامه‌یه‌ ده‌توانێ وبیر هێنه‌ره‌وه‌و پاڵنه‌ر ‌بێ و زیاتر لایه‌نگرانی یه‌كگرتنه‌وه‌، جۆش بدات. پاش ناردنی نامه‌كه‌ له‌ لایه‌ن ئه‌ندامانی حدکا وه که‌ ئه‌ندامی ده‌سته‌ی نوێنه‌رایه‌تی 112که‌سه‌که‌ بوون، هه‌واڵمان پێگه‌یشت كه‌ نامه‌كه‌ له‌ ناو كۆنگره‌ ده‌ستاوده‌ستی پێكراوه و ده‌نگدانه‌وه‌ی هه‌بووه‌. ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ ده‌قی نامه‌که‌یه‌:


به‌رێز ده‌فته‌ری سیاسی حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران!
سڵاوی خه‌بات و به‌رخودان!

ده‌رک پێکردنی ئه‌و ڕاستیانه‌ی که‌ خه‌باتی نه‌ته‌وه‌که‌مانی له‌م هه‌لومه‌رجه‌دا پیای تێپه‌ڕده‌بێت، ئێمه‌ی ئه‌ندام و لایه‌نگرانی حزبی والێکرد که‌ بیرێک له‌ چاره‌نوسی حزبه‌که‌مان بکه‌ینه‌وه‌و هه‌ر ئه‌وه‌ش بوو که‌ بانگه‌وازێکمان ئاراسته‌ی هه‌ردوو مه‌کته‌بی سیاسی حزبمان کردو تیایدا: ئاسته‌م بوونی هه‌لومه‌رجی ئێستای بزوتنه‌وه‌ی گه‌له‌که‌مان و سه‌ختی ئه‌م قۆناخه‌ی خه‌باتی نه‌ته‌وه‌که‌مان و چاره‌نوس‌سازی ده‌رفه‌ته‌که‌ پێی له‌سه‌ر داگیراوه‌ و ته‌کید له‌سه‌ر پێویستی به‌په‌له‌ی مێژوویی کراوه‌ بۆ یه‌کگرتنه‌وه‌ی هه‌ردوو به‌شی حزبی دێمۆکراتی کوردستانی ئێران. هه‌ر ئه‌و پێویستیه‌ به‌په‌له‌شه‌ ئێمه‌ بۆ به‌رده‌وام بوون هانده‌دا له‌ سه‌ردانمان بۆ لای به‌ڕێزتان. هه‌روه‌ک له‌ دیداره‌کانی پێشومان جار له‌جار دڵخۆش و هیوادارتر بووین به‌وه‌ی که‌ ئێوه‌ش به‌ دڵسۆزیه‌وه‌ له‌بیری دۆزینه‌وه‌ی چاره‌ن بۆ کێشه‌که‌و ئه‌وه‌ش ئێمه‌ی بۆ به‌رده‌وامی و سورترو دڵگه‌رمتر کردوه‌.

هه‌روه‌ک چۆن له‌ سه‌ردانیشمان بۆ مه‌کته‌بی سیاسی حزبی دیموکراتی کوردستانی کوردستانی ئێران، ڕێبه‌رایه‌تی شۆڕشگێردا ئه‌وه‌یان بۆ دووپات کردینه‌وه‌ که‌ ئاماده‌ن له‌ پێناوی گه‌یشتن به‌ومه‌به‌سته‌دا له‌ هیچ هه‌وڵێک درێخی نه‌که‌ن و پێشیان وابوو که‌ وتووێژو پێکه‌وه‌ دانیشتن ده‌توانێ زۆرتر له‌ هه‌ر هه‌وڵێکیتر به‌ ئاکام بگات.


له‌سه‌ردانی نه‌ورۆزیمان دا بۆلای به‌ڕێزتان نه‌مانتوانی به‌ دیدارتان شادبین و له‌ ڕێگای به‌ڕێز مامۆستا عبدالر‌حمن نه‌وه‌ پیرۆزبایی نه‌ورۆزی و هاوده‌ردی بۆ ڕاگرتنی ڕایۆمان ئاراسته‌ کردن و هه‌ر له‌ ڕێگای ئه‌و به‌ڕێزه‌وه‌ به‌ڵێنمان وه‌رگرت که‌ له‌ کاتێکی نزیک دا به ده‌رفه‌تمان بۆ بڕه‌خسێنن تا به‌خزمه‌ت بگه‌ین و بتوانین هه‌ندێک بۆچونی دیکه‌ی براده‌رانی ڕێبه‌رایه‌تی تان بۆ باس بکه‌ین که‌ له‌ دانیشتنی ئێواره‌ی نه‌ورۆزدا باسیان کردوه‌ که‌ چاکتروابوو زوتر بۆتانی باس بکه‌ین.


گرینگی مه‌وضوعه‌که به‌لای خه‌ڵکه‌وه‌و ده‌نگدانه‌وه‌ی کارێکی وه‌های کردوه‌ که‌ هه‌موو به‌ تامه‌زرۆییه‌وه‌ چاوه‌ڕوانی وه‌ڵامی ئێوه‌ن. به‌و هیوایه‌ی وڵامی ئێوه‌ پڕبه‌ پێستی ویستی کۆمه‌ڵانی تینوی خه‌ڵکی کوردستان بێت. به‌ دڵنیابوون له‌ دڵسۆزیتان، چاوه‌ڕێین.

بۆ پێشه‌وه‌ به‌ره‌و یه‌کبوون و یه‌کگرتنه‌وه‌ی هه‌ردووبه‌شی حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران
ده‌سته‌ی نوێنه‌رایه‌تی112که‌س له‌ ئه‌ندامان و لایه‌نگرانی هه‌ردوو به‌شی حزبی دیموکراتی کوردستان

22ی خاکه‌لێوه‌ی 1374
واژۆکان :
کوێخامحه‌ممه‌د مسته‌فا پوور، عه‌لی شه‌خسی، مه‌لاچه‌ته‌ و خالید عه‌زیزی

· مژده: مژده‌ی به‌ ئاكام گه‌یشتنی هه‌وڵه‌كان له‌ به‌یاننامه‌یه‌كدا به‌ كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی كوردستان ڕاگه‌ینرا. ده‌قه‌كه‌ خالید عه‌زیزی نوسیویه‌تی و واژۆی ده‌سته‌ی نوێنه‌رایه‌تی پێوه‌یه‌.


کۆمه‌ڵانی خه‌ڵکی کوردستان


هه‌روه‌ک ئاگادارن له‌ ڕێکه‌وتی 12/12/1373ی هه‌تاوی بانگه‌وازێکمان به‌ ئێمزای صه‌دودوانزه‌ که‌س له‌ ئه‌ندامان و لایه‌نگرانی هه‌ردوو به‌شی حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران له‌ کوردستانی باشوور بڵاوکرده‌وه‌. ئه‌م بانگه‌وازه‌ به‌ هۆی ده‌سته‌ی نوێنه‌رایه‌تی 112که‌سه‌که‌وه‌ گه‌یه‌ندرایه‌ هه‌ردو مه‌کته‌بی سیاسی به‌ڕێزی حزب که‌ تیایدا داواکرابوو بۆ وه‌ڵامدانه‌وه‌ به‌و پێویستیه‌ مێژووییه‌ی که‌ خه‌باتی ئێستای نه‌ته‌وه‌که‌مانی پێدا تێپه‌ڕ ده‌بێت و به‌ کۆمه‌ڵانی خه‌ڵکی کوردستان و دڵسۆزانی نه‌ته‌وه‌که‌مان که‌ به‌رده‌وام خوازیاری یه‌کگرتنه‌وه‌ن، هه‌وڵ بده‌ن.

بێگومان پێش ئێمه‌ش ئه‌و هه‌وڵانه‌ هه‌بوون و زۆر بانگه‌وازو تکاوڕجا له‌ لایه‌ن خه‌ڵکانی دۆستی کوردو حزبه‌ کوردستانیه‌کان و که‌سایه‌تی دیکه‌وه‌ کراوه‌و پێ له‌سه‌ر پێویستی یه‌کگرتنه‌وه‌ی هه‌ردو به‌شی حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران داگیراوه‌. به‌دوای بانگه‌وازه‌که‌ش زۆر له‌ ئه‌ندامانی حزب له‌ کوردستانی باشورو دۆستانی حزب هه‌ر لێره‌ پشتیوانیان له‌ بانگه‌وازه‌که‌ی ئێمه‌ کردو داخوازییه‌که‌ بوو به‌ داخوازی گشت دڵسۆزانی حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران به‌ ئه‌ندامانو لایه‌نگرانی حزبیشه‌وه‌. هه‌ربۆیه‌ ده‌سته‌‌‌ی نوێنه‌رایه‌تی 112 که‌س له‌ ئه‌ندامان و لایه‌نگرانی حزب به‌به‌رده‌وامی له‌هه‌وڵی بێ وچان و بێ ماندووبووندابون بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌و ویسته‌ به‌رحقه‌ی هه‌موان بێته‌دی...له‌ چه‌ندیین دانیشتن دا له‌گه‌ڵ هه‌ردو مه‌کته‌بی سیاسی به‌ڕێز داوای دڵسۆزانه‌ی خۆمان ئاراسته‌کردن و ته‌ئکیدمان له‌سه‌ر پێویستی به‌په‌له‌ی مێژوویی کرده‌وه‌ بۆ یه‌کگرتنه‌وه‌ی هه‌ردوولاو له‌سه‌ر ئه‌وه‌ش که‌ هه‌ردوولا پێویسته‌ پێکه‌وه‌ دابنیشن و فه‌زایه‌کی برایانه‌ دروست بکه‌ن و پاشان له‌سه‌ر چۆنیه‌تی یه‌کگرتنه‌وه‌که‌ وتوێژ بکه‌ن، پێمان داده‌گرت چونکه‌ پێمان وابوو ئێستاش له‌و بڕاویه‌داین که‌ ناکۆکی نێوانیان ئه‌وه‌نده‌ زه‌ق و گرینگ نین که‌ چاره‌سه‌ر نه‌کرێن و له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش‌دا له‌ دڵسۆزی هه‌ردولایان بۆ کێشه‌که‌ و تێگه‌یشتنیان له‌ پێویستیه‌کانی ئێستای خه‌باتی نه‌ته‌وه‌ییمان ئه‌و بارودۆخه‌ی بۆی ڕه‌خساوه‌دڵنیابوین. سه‌ره‌نجام پاش هه‌وڵی به‌رده‌وامی هه‌موو لایه‌ک و ده‌سته‌ی نوێنه‌رایه‌تی 112 که‌س له‌ ئه‌ندامان و لایه‌نگرانی حیزب به‌ خۆشیه‌کی ته‌واوه‌وه هه‌ردو ده‌فته‌ری سیاسی له‌ باره‌گاکانی یه‌کتری به‌بێ مداخله‌ی که‌سایه‌تی یا احزابی دیکه‌ یان لایه‌نی سێهه‌م پێک گه‌یشتن و له‌ جه‌وێکی هاوڕێیانه‌ی گه‌رم‌دا چه‌ندین سه‌عات پێکه‌وه‌ دانیشتن و بێگومان ئه‌م دانیشتنانه‌ سه‌ره‌تایه‌کی مژده‌ به‌خشه‌ بۆ یه‌کگرتنه‌وه‌و تێکه‌ڵ بونه‌وه‌ی ئێجگاری هه‌موو تێکۆشه‌رانی دیموکرات له‌ یه‌ک ڕیزی یه‌کگرتودا به‌م کاره‌ش له‌ لایه‌ک کۆمه‌ڵانی خه‌ڵکی کوردستانی مه‌زن له‌ خۆشیان شاگه‌شکه‌ ده‌بن و به‌م بۆنه‌وه‌ شایی ده‌که‌ن و پیرۆزبایی له‌یه‌کتری ده‌که‌ن و له‌ لایه‌کی دیکه‌وه‌ به‌م کاره‌ هه‌مو پیلانه‌ گڵاوه‌کانی دوژمن پوچه‌ڵ ده‌بێته‌وه له‌مه‌ڕ زیاتر له‌ت و په‌ت کردنی حزبی دیموکڕات و ناکۆکی نانه‌وه‌ له‌ نێو ڕیزه‌کانی بزوتنه‌وه‌ی کوردایه‌تی داو مشتێکی پته‌ووقایمه‌ بۆ لمبۆزی سه‌رانی دژی کوردی کۆماری نگریسی ئیسلامی ئێران.

به‌م بۆنه‌وه‌ له‌گه‌ڵ ڕاگه‌ێاندنی ئه‌م مژده‌ به‌ کۆمه‌ڵانی تێکۆشه‌ری خه‌ڵکی کوردستانی سته‌م دیده‌، به‌وپه‌ڕی خۆشحاڵیه‌وه‌ پیرۆزبایی ئاراسته‌ی گشت ئه‌ندام و لایه‌نگرو کادرو پێشمه‌رگه‌ی حزبی دیموکڕاتی کوردستان و گشت دڵسۆزانی حزب و نه‌ته‌وه‌که‌مان و هه‌موو کۆمه‌ڵانی خه‌ڵکی کوردستان ده‌که‌ین و هیوادارین جێژنی یه‌کگرتنه‌وه‌ی هه‌ردوبه‌شی حزبمان ببێته‌ سه‌ره‌تایه‌ک بۆ جۆشدانه‌وه‌ێ هه‌رچی زیاتری خه‌باتی گه‌له‌که‌مان له‌ گشت بواره‌کان‌داو هه‌نگاونانی جیدیی و عه‌مه‌لی به‌ره‌و گه‌یشتن به‌ ئامانجه‌ پیرۆزه‌کانی نه‌ته‌وه‌ییمان.
بۆ پێشه‌وه‌


ده‌سته‌ی نوێنه‌رایه‌تی سه‌دودوانزه‌که‌س له‌ ئه‌ندامان و لایه‌نگرانی هه‌ردو به‌شی حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران له‌ کوردستانی باشور


واژۆکان: کوێخا محه‌ممه‌د مسته‌فاپوور، عه‌لی شه‌خسی، عه‌بدوڵا قه‌ڵاتاسیان، جه‌مال فه‌تحیان، محه‌ممه‌د گۆمانی(مه‌لا چه‌ته‌) خالید عه‌زیزی و فه‌قێ عه‌وڵای قه‌له‌ڕه‌شێ.


گرنگی ئه‌و هه‌ڵوێسته‌ی ئه‌ندامان و لایه‌نگرانی حزب




1. یه‌كه‌مجار بوو له‌نێوخۆی حزب ئه‌ندامان ولایه‌نگرانی حزب بۆ چاره‌سه‌ری كێشه‌ی حزب ده‌ست بده‌نه‌ كارێكی شارستانیانه‌ و پێشم وایه‌ له‌ مێژووی رێكخراوه‌ سیاسیه‌كانی كوردستان و بزاڤی نه‌ته‌وییماندا وێنه‌یه‌كی دیكه‌ی ئاوامان نیه. له‌وه‌ش دڵنیام گۆڕه‌پانه‌كه‌ ئه‌و ئاماده‌ییه‌ی تێدا بوو. وه‌ك ده‌زانن، له‌ لایه‌ك شه‌ڕی نێوخۆیی بڕستی له‌ ئه‌زموونی باشوری كوردستان بڕیبوو داگیركه‌رانی كوردستانیش هه‌موو هه‌ولیان ئه‌وه‌بوو كه‌ ڕێگه‌ له‌ وێستانی شه‌ر بگرن و به‌ هه‌موو ئامرازێك گه‌رمیان داده‌هێنا و له‌و لایدیكه‌شه‌وه‌ هه‌وڵه‌كانیان وه‌گه‌ڕ خستبوو كه‌ هه‌رچی زیاتر بێهیوایی بڵاو بكه‌نه‌وه‌ و نه‌ته‌وه‌كه‌مان ده‌سته‌و ئه‌ژنۆ بكه‌ن.

2. ڕاسته‌ هه‌وڵی دیكه‌ درابوون و له‌ بانگه‌وازه‌كه‌ی ئێمه‌شدا ئاماژه‌ به‌هه‌ندێكیان كراوه‌ و ڕه‌نگه‌ ئه‌و هه‌وڵانه‌ له‌ ڕوی جێگه‌و پێگه‌ی هه‌وڵده‌ره‌وه‌كانه‌وه بایه‌خ و گرنگی خۆیان هه‌‌بێت و گۆمانیش نیه‌ كه‌ مه‌به‌ستیان خێرو بێری حزبی دیموكرات وبزاڤه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌كه‌مان بوه،‌ به‌ڵام بایه‌خی هه‌وڵه‌كه‌ی ئه‌ندامان و لایه‌نگرانی حزب به‌به‌راورد له‌گه‌ڵ ئه‌وانه‌ی له‌ده‌ره‌وه‌ی حزب ئه‌وه‌یه‌ که‌ هیچکام له‌ هه‌وڵده‌ره‌کان به‌ڕاده‌ی ئه‌ندامان و لایه‌نگرانی حزب دڵسۆزی حزب نه‌بوون و تامی تاڵی ئه‌و لێكجیاییه‌و ئاكامه‌كانیان هه‌ست پێنه‌كردبوو. بۆیه‌ش دڵسۆزی ئه‌وان بۆ كێشه‌كه‌ و هه‌ستكردن به‌ به‌‌پرسیاریه‌تی و لێبراویان بۆ به‌ ئاكام گه‌یاندنی، ئه‌و هه‌وڵه‌ له‌ هه‌وڵه‌کانی دیكه‌ جیا ده‌كاته‌وه‌.

3. هه‌وڵه‌كه‌ی ئه‌ندامانی حزب تا به‌ ئاكام گه‌یاندنی به‌رده‌وام بوو. به‌ واته‌یه‌کی دیکه‌ ده‌ستپێکی ئه‌و هه‌وڵه‌ وه‌ک چه‌خماخه‌یه‌ک بوو که‌ له‌ نێوخۆی حزبیشدا بوه‌ هۆی ئه‌وه‌‌ی به‌تاک و به‌ کۆ، له‌سه‌ره‌وه‌ بۆخۆاره‌وه‌ی حزب گوڕ به‌ هه‌وڵه‌کان بدرێ. ئه‌وه‌ی ده‌‌شگه‌‌ڕێته‌وه‌ سه‌ر ئه‌م ده‌سته‌یه‌، هه‌ر له‌ ده‌ستپێکه‌وه‌ زۆر شێلگیرانه‌ ده‌ستی پێکردو به‌ هه‌ر دوولاش گوترا که‌ تا کۆتایی و به‌ ئاکام گه‌یشتن به‌رده‌وام ده‌بێت و واز ناهێنین، هه‌رواش بوو. سه‌ره‌ڕای سه‌ردانی به‌رده‌واممان به‌شێوه‌ی فه‌رمی بۆ لای هه‌ردوو سه‌رکردایه‌تی، له‌ نێوان سه‌ردانه‌کانیشمان به‌رده‌وام له‌ پێوه‌ندیی نزیک دابووین له‌گه‌ڵ دۆست و هاوڕێیانمان له‌ هه‌ردوولا و هانمان ده‌دان بۆ ئه‌وه‌ی که‌ هه‌رکه‌س له‌ ئاستی خۆی پشتگیری له‌م هه‌وڵه‌ بکات و له‌ هه‌وڵی لابردنی کۆسپه‌کاندا بێ، ئه‌مه‌ش کاریگه‌ری زۆری هه‌بوو.

4. ئه‌م هه‌وڵانه‌ بێگومان تێچونی خۆیان هه‌بوو. ئه‌وکات زۆربه‌ی ئه‌ندامان و لایه‌نگرانی حزب له‌ دۆخێکی شپرزه‌ی ماڵیدا بوون. به‌ڵام ئاماده‌ بوون بۆ سه‌رخستنی هه‌وڵه‌که‌یان هه‌ر نرخێت پێویست بێ بیده‌ن.


5. باسنه‌کردنی ئه‌م هه‌وڵه‌ دڵسۆزانه‌و لێبڕاوانه‌یه‌ی ئه‌ندامان و لایه‌نگرانی حزب له‌ لایه‌ن نوسه‌رانی تا ئێستای مێژووی حزبه‌وه‌ له‌ بایه‌خی ئه‌م هه‌وڵانه‌ که‌م ناکاته‌وه‌. به‌ پێچه‌وانه‌وه‌، ئه‌گه‌ر ئه‌م هه‌وڵه‌ دڵسۆزانه‌یه‌ له‌ لاپه‌ڕه‌كانی مێژووی حزبی دیموكراتدا باسبکرانایه‌ نرخی ئه‌م مێژوه‌ كه‌ مێژووی خه‌باتی حزبێكه‌ ده‌برده‌سه‌ر. حزبێک ئه‌گه‌ر شانازی به‌دڵسۆزی تێکۆشه‌رانی خۆی بکات بێگومان بایه‌خی خۆش ده‌باته‌سه‌ر. ‌ له‌ ڕاستیدا ئه‌و هه‌وڵه‌ له‌ ناوخۆی حزبه‌وه‌ جۆرێكی خه‌باتی مه‌ده‌نیانه‌ بوو له‌ پێناوی گه‌یشتن به‌ مه‌به‌ست و ئامانجێك كه‌ ئه‌ویش یه‌كگرتنه‌وه‌ بوو. به‌دیوێكی دیكه‌دا له‌ هه‌ناوی ترسێكی ڕه‌وا له‌ دواڕۆژێكی ناڕون و ته‌مگرتووی بزاڤی نه‌ته‌ویی له‌ ڕۆژهه‌ڵاتی نیشتمانه‌وه‌ هه‌وێنی دروست بوونی شه‌پۆلێكی چاره‌خواز بۆ پێشگرتن له‌ ئه‌گه‌ره‌ ترسێنه‌ره‌كانی داهاتوو كه‌ ڕۆژانه‌ دیوێكی ئه‌و فیلمه‌مان له‌ ئاوێنه‌ی باشوری نیشتمانه‌وه‌ ده‌دی، پێكهات. بۆیه‌، نوسینه‌وه‌ی ئه‌م جۆره‌هه‌وڵانه‌ پیشاندانی جۆڕێك شانازیشه‌ كه‌ حزب له‌ نێوخۆیدا ئه‌م شێوه‌ خه‌باته‌ مه‌ده‌نیانه‌ی ئه‌زموناندوه‌. هیوادارم ئه‌وانه‌ی مێژووی حزبیان نوسیوه‌و ده‌ینوسنه‌وه‌، ئه‌م بایه‌خ و گرنگیه‌ هه‌ست پێبکه‌ن و له‌ داهاتوودا ڕچاوی بکه‌ن.

له‌ کۆتاییدا، ‌ ده‌بێ پێ له‌و ڕاستیه‌ بنێین که‌ به‌داخه‌وه‌ لێكدابڕان و چوك بوونه‌وه‌ بۆته‌ دیارده‌یه‌كی ڕۆژانه‌، هه‌ر ئێستا ته‌نگی به‌ داهاتووی بزاڤی ڕزگاری خوازی نه‌ته‌وه‌که‌مان به‌تایبه‌تی له‌ ڕۆژهه‌ڵاتی نیشتمان هه‌ڵچنیوه‌. بۆیه‌ش هێنانه‌وه‌ به‌ر باسی ئه‌و جۆره‌ هه‌وڵانه‌و یاد لێكردنه‌وه‌یان ده‌توانێ هانده‌ر و پاڵنه‌رێکی باش بێت بۆ ئه‌وه‌ی له‌ ئێستادا كه‌ كێشه‌كان ڕۆژانه‌ گه‌رمتر ده‌بن و به‌داخه‌وه‌ كه‌متر که‌سێک هه‌ڵده‌که‌وێ که‌ له‌ئاستی سه‌ره‌وه‌ هزری چاره‌سه‌ری به‌ لایدا تێپه‌ڕێ، جموجۆڵێكی دڵسۆزانه‌ی له‌ خواره‌وه‌ی ڕیزه‌کانی حزب و ڕێکخراوه‌ سیاسیه‌کانی پێ‌ دنه‌ بدرێ. ئه‌م هه‌وڵه‌ خۆمانه‌یه‌ی ڕیزه‌کانی حزب که‌ شانزده‌ ساڵ به‌ر له‌ ئه‌مڕۆ ڕویدا ده‌کرێ له‌مڕۆدا ده‌رسی لێوه‌ربگیرێ. به‌مانایه‌کی دیکه‌ ئه‌وه‌ ڕیزه‌کانی حزبن که‌ ده‌توانن ڕێبه‌ری و کادره‌ ناڕازیه‌کانی سه‌ره‌وه‌ که سنگیان ناوه‌ته‌ به‌ر شه‌پۆلی یه‌کیه‌تی خوازانه‌و چاره‌خوازانه‌ی دڵسۆزانی حزب و بزوتنه‌وه‌ی ڕه‌واکه‌ی نه‌ته‌وه‌که‌مان ناچار بکه‌ن که‌ یان تێکه‌ڵ به‌شه‌پۆله‌که‌ ببن و یانیش له‌سه‌ر ڕێی شه‌پۆله‌که‌ وه‌لاکه‌ون. گه‌ر تێکۆشه‌رانی ڕیزه‌کانی خواره‌وه‌ی حزب و ڕێکخراوه‌ سیاسیه‌کانی کوردستان، ئه‌وانه‌ی که‌ ئه‌زموونی تاڵی له‌توپه‌ت بوون و پڕشوبڵاویان تاقیکردۆته‌وه‌ به‌شێویه‌کی یه‌کگرتوانه‌ و له‌هه‌مانکاتدا دڵسۆزانه‌ له‌ هه‌وڵی لابردنی به‌ربه‌سته‌کاندابن، ده‌توانن چۆک به‌ په‌رته‌وازه‌خوازان و ده‌سه‌ڵاتویستان دابده‌ن و ناچاریان بکه‌ن که‌ ده‌ست له‌و ملبه‌مله‌ بێجێیه‌ هه‌ڵگرن و له‌جیاتی ئه‌وه‌ مل بده‌نه‌ ڕێگای پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانی نه‌ته‌وه‌که‌یان.

ژێر نوس:
[1] ئه‌و ده‌قه‌ی لێره‌دا داندراوه‌ کۆپی چاپی ئوروپای بانگه‌وازه‌که‌یه‌ که‌ کۆمیته‌ی ده‌ره‌وه‌ی وه‌ڵاتی حدکا، ڕ.ش بڵاوی کردبوه‌وه

Friday, August 27, 2010

وتوێژی سوه‌یلا ئه‌حمه‌د له‌ گه‌ڵ ڕادیۆی ئێس بی ئێسی ئوسترالیا

وتوێژی ڕادیۆی (SBS) ی ئوسترالیا به‌شی ده‌ڕی سه‌باره‌ت به‌ پڕۆگرامی به‌دوادا گه‌ڕانی ڕێکخراوی خاچی سوری ئوسترالیا. جا ئه‌گه‌ر ناخوازی گوێ له‌ هه‌موو پڕۆگرامه‌که‌ که‌ نزیک کاتژمێرێکه‌ بگری ئه‌وا ده‌قی وتووێژه‌که‌ له‌ خوله‌کی 31 ده‌ست پێده‌کات و له‌ خوله‌کی 38 کۆتایی پێدێت.

ناوبراو وتوێژێکیشی له‌سه‌ر هه‌مان بابه‌ت له‌گه‌ڵ به‌شی کوری هه‌مان ڕادیۆ ئه‌نجام داوه‌ که‌ سبه‌ینی 28ی ئۆگه‌ست کاتژمێر ده‌ بۆ یانزده‌ بڵاوده‌کرێته‌وه. ‌

Friday, June 04, 2010

سی و چوار شه‌هیدی له‌ سێداره‌دراوی گۆڕغرینی له‌بیرچوو

سی وچوار شه‌هیدی له‌ سێداره‌دراوی ، گۆڕغه‌ریبی ، له‌بیرچوو

وریا ماملێ

دوای تێپه‌ربونی نیزیک به‌ پێنج مانگ له‌ شه‌هید کردن و له‌ سێداره‌دانی 59 لاوی قاره‌مانی شاری مه‌هاباد، له‌ ڕێکه‌وتی 12جۆزه‌ردانی ساڵی 1362ی هه‌تاوی واته‌ (1983)زایینی دا ، ڕژێمی خوێنمژی ئێران، که‌ نه‌یتوانی به‌ له‌ سێداره‌دانی ئه‌م پۆله‌ قاره‌مانه‌، ئامانجه‌کانی بپێکێ، واته‌، ترساندن وهه‌ڕه‌شه‌ کردن له‌ جه‌ماوه‌ری به‌ جه‌رگ و نه‌ترسی مه‌هاباد، تا ده‌ستبه‌رداری مافه‌ڕه‌واکانیان بن ، ئه‌م جاره‌ش ده‌ستی دایه‌ تاوان و له‌ ڕێکه‌وتی 19.06.1362 واته‌ (10.09.1983)زایینی دا33 کیژ ولاوی بێ تاوانی تری، پێش له‌ سێداره‌دانیان به‌ زۆری ئه‌شکه‌نجه‌ به‌رانبه‌ر به‌ شاشه‌ی ته‌له‌فیزیۆن داینیشاندن تا دان به‌م تاوانانه‌ دابنێن که‌ هه‌رگیز ئه‌نجامیان نه‌دابوو‌ ، پاشان جێگۆڕکێیان پێده‌که‌ن بۆ شاری ته‌ورێز و دوای له‌سێداره‌دانیان له‌ گۆڕستانی به‌ ناو ( وادی رحمت )، ته‌نیا بسته‌ گڵکۆیه‌ک نیشانی بنه‌ماڵه‌کانیان ده‌ده‌ن له‌جیاتی ته‌رمی پاکیان.

جێی ئاماژه‌ پێکردنه‌ کاتێک که‌س و کاری ئه‌م شه‌هیدانه،‌ خوازیاری ته‌رمی ڕۆڵه‌کانیان ده‌بن، له‌ لایان پاسدارانی دزێو و نزۆکی ڕژێم، داوای چه‌ند کیلۆ شیرنی و پاره‌ی ئه‌م تیره‌ خه‌ڵاسه‌یان لێده‌کرێ که بۆ کووشتنی‌ ڕؤڵه‌کانیان به‌کاریان هێنابو،‌ به‌ بیستنی ئه‌م داواکاریانه‌، که‌س و کاری شه‌هیده‌کان، له‌ هه‌ڵمه‌تێکی بوێرانه‌دا له‌ به‌ر ده‌م زیندانی ته‌ورێز، ده‌یکه‌ن به‌ ناره‌زایه‌تی و پاسه‌وان و په‌نجه‌ره‌ و ده‌رگای زیندان به‌رده‌باران ده‌که‌ن ، به‌م جۆره‌ که‌ شیشه‌ی گشت په‌نجه‌ره‌کانی ده‌شکێنن.

به‌ یاره‌مه‌تی هه‌ندێک نیشتیمان په‌روه‌ر و که‌س و کاری ئه‌م شه‌هیدانه‌ توانیم ناوی ژماره‌یه‌كی زۆرله‌م شه‌هیدانه‌ بدۆزمه‌وه‌ ، هه‌ندێکیش ته‌نیا ناوناسه‌که‌یان زانراون. هێشتا ناوی هه‌ندێكیان نه‌زانراون. بۆیه‌ داوا له‌ خزم و که‌س و کاری ئه‌م شه‌هیدانه‌ ده‌که‌م ئه‌گه‌ر ده‌زانن ئه‌م ناوانه‌ که‌م و کوڕیان هه‌یه‌ یا ناوی شه‌هیدێکی دیكه‌ له‌م پۆله‌ شه‌هیدانه‌ ده‌زانن ، تکایه‌ په‌یوه‌ندی بگرن تا بتوانین ناوه‌کان تۆمار بکه‌ین.
ئه‌م شه‌هیده‌ قاره‌مانانه‌ ئه‌مانه‌بوون:

1.قادر بایه‌زیدی
2.جه‌عفه‌ر عیسمه‌تی
3 . نه‌جات ماملێ(ره‌حیم)
4.علی تۆکمه‌چی
5.قادر کاکه‌مه‌می
6. فایه‌ق که‌ریمی
7.یۆنس پیره‌دوخت
8.جه‌عفه‌ر ڕه‌مه‌زانی
9.مه‌عسوم سه‌رهه‌نگی
10. که‌ریم پێغه‌مبه‌ر نیژاد
11.نه‌سرین کاڵ
12.عه‌لی سه‌لامی
13.حه‌سه‌ن جه‌ننه‌تی
14. محمه‌د جه‌ننه‌تی
15.خۆشناو قازیزاده‌.
16.ڕه‌سوڵ ره‌شیدی
17.ناسر هیندوه‌ش
18.محه‌ممه‌د سه‌بزه‌چی
19.سه‌ید ئیبراهیم سه‌ید محه‌مه‌دی
20.مه‌حمود ئیبتیدا
21.سوله‌یمان پیرۆتزاده‌
22.عه‌لائه‌دین حوسه‌ینی
23.عوسمان به‌توڕاک

ڕاسته‌، دوژمن، دوژمنه‌ و ناوی خۆی به‌ خوی خۆیه‌وه‌ ،کوشتنمان به‌ مافی خۆی ده‌زانێت و له‌م ڕێیه‌شدا ، ئه‌وه‌ی له‌ده‌ستی بێت ئه‌یکات و بێباکه. به‌ڵام ئه‌وه‌ی جه‌رگ بڕه‌ به‌لای زۆربه‌ی بنه‌ماڵه‌کانی ئه‌م شه‌هیده‌ سه‌ربه‌رزانه‌ ، له‌ده‌ست دانی ڕۆڵه‌کانیان نه‌بوو، به‌ڵکو ڕه‌خنه‌ی ئه‌وانبوله‌که‌مته‌رخه‌می، لایه‌نه‌ کوردیه‌کان سه‌باره‌ت به‌ ڕۆڵه‌کانیان ،که‌ ‌دبوایه‌ به‌م جۆره‌ی که‌ پێویست بوو تیشک بدرێته‌ سه‌ر دۆخی ئه‌م شه‌هیدانه‌ و بییانکه‌ن به‌ ده‌رسی قاره‌مانه‌تی بۆ نه‌وه‌ی داهاتوو، هه‌ر وه‌ها هه‌وڵیان دابا ئه‌م کۆمه‌ڵکوژیانه‌، ‌ وه‌ک( جینۆساید)خوێندنه‌وه‌ی بۆ کرابایه تا هه‌رچی زیاتر ڕووی چه‌په‌ڵی ڕژێم به‌ دوونیا بناسێندرێ.

له‌ سێداره‌دانی به‌ کۆمه‌ڵی، مڕۆڤی دیل و بێتاوان ، تاوانه‌ دژ به‌ مرۆڤایه‌تی وپێچه‌وانه‌ی بڕگه‌کانی کۆنوانسیۆنی(ژێنێڤ) ه‌ ، ئایا ئه‌مانه‌ به‌س نین تاکو بتواندرێ،‌ بۆ جارێکی تریش ده‌مامک له‌ ڕوی ڕه‌شی ڕژێمی ئێران لابدرێ؟
مێژوی هه‌رچه‌ند تاڵ، به‌ڵام پڕ له‌ شانازی کورد ، ئه‌م ڕاستیه‌ حاشا هه‌ڵنه‌گره‌ ده‌سه‌لمێنێ ، که‌ ئه‌م نه‌ته‌وه‌یه‌ هیچ کات له‌ شه‌هید دان بۆ خاک و نیشتیمانی سڵی نه‌کردۆته‌وه‌ ، به‌روه‌و پیلی سێداره‌چونیش، بۆته‌ داره‌ داره‌ی کوردایه‌تیان . له‌ کوردستان، دۆزینه‌وه‌ی ئه‌م بنه‌ماڵانه‌ی که‌ خاوه‌ن شه‌هید نین ، محاڵ دێته‌ به‌ر چاو و کوولتوری شه‌هیدپه‌روه‌ری له‌ ناو کورد، بۆته‌ دێوه‌زمه‌ی گییانی دوژمنان .
هیچ دایکه‌ شه‌هیدێک خه‌می ڕۆڵه‌ی خۆی به‌ته‌نیا شان وه‌به‌ر نادات که‌ ده‌بینێت ده‌یان ، سه‌دان و هه‌زاران دایکی شه‌هیدی تر له‌ جیرانه‌تی، یان له‌ کۆڵان و شار و گۆندی ئه‌و، هه‌ن، که‌ شوێنی هه‌مان برین له‌ ناو دڵ و ده‌رونیان دا به‌سه‌دان قات قوڵتره‌.

له‌ چاوی دوژمنی داگیرکه‌ر دا ، گوله‌باران کردن و له‌ سێداره‌دان و تێرۆر کردن،‌ ڕێی چاره‌سر کردنی کێشه‌ی کورده ،به‌ڵام ڕاسه‌قینه‌کان ئه‌مه‌یان ده‌رخستووه‌ که‌ ئه‌م ڕێگه‌چاره‌یه‌ هه‌رگیز نه‌ی توانیوه‌ چۆک به‌ کورد و داوا ڕه‌واکانیان دا بنێ، ئه‌گه‌ر رۆڵه‌کانی ئه‌مڕۆیان شه‌هید کردوین، ڕۆڵه‌ی سبه‌ی ،قین ئه‌ستورتر و به‌ وره‌تر هاتونه‌ته‌ گۆڕه‌پانی خه‌باته‌وه‌.

شاراوه‌ نییه‌ ، ڕژێمی کۆماری ئیسلامی ئیران، هه‌ر له‌ یه‌که‌م رۆژه‌کانی ده‌سته‌ڵاته‌وه‌ ،به‌ فه‌رمانی جیهادی خومه‌ینی، خوێنی کوردی به‌ حه‌ڵاڵ زانی . تاکه‌ تاکه‌، کۆمه‌ڵ به‌ کۆمه‌ڵ ، ژن یا پیاو ، مناڵ یا پیر، ته‌ندروست یا په‌ککه‌وته‌ ، به‌ بێ لێکۆڵینه‌وه‌ و بێ تاوان، تیره‌بارانی ده‌کردن یا له‌ سێداره‌ی‌ ده‌دان .

له‌ گشت ماڵ و کۆڵان و شه‌قامی، شار و گووندی ووڵاتم، گرتن وئه‌شکه‌نجه‌ و له‌ سێداره‌دان (به‌ محه‌نج)بو، به‌ ئێستاشه‌وه‌.
هه‌ر دۆینێ بو، جه‌للادانی کۆماری جه‌هلی ئیسلامی کۆرپه‌ی شیره‌خۆره‌، جوان وپیر، ژن و پیاوی ته‌نانه‌ت باڵنده‌ و سه‌گ و پشیله‌ی (قاڕنێ ) و ( قه‌ڵاتان )یان، له‌ خوێن گه‌وزاندین.

هه‌ر دۆینێ بو،له‌ کۆڵانه‌کانی شاری نه‌غه‌ده‌ی شه‌هیدم ده‌تتوانی ته‌رمی ده‌یان باوک و کوڕ و دایک و کیژانی کوردی، لێ کۆ وه‌که‌ی‌‌.
هه‌ر دۆینێ بو، ڕۆڵه‌کانیان به‌ پۆلی 59 که‌سی(مه‌هاباد) 38که‌سی(مه‌هاباد له‌ ورمێ) و33که‌سی(مه‌هاباد له‌ ته‌ورێز) و15که‌سی(قوروه‌) و 11 و 8 و 7 و...، دانه‌ دانه‌ی ناوچه‌کانی تری وڵاتیان لێ ده‌گرتین و له‌ سێداره‌یانده‌دان .
هه‌ر دۆینێ بو،ڕێبه‌رانی سه‌رکرده‌، قاسملو و شه‌ره‌فکه‌ندی وسه‌دان پێشمه‌رگه‌ی سه‌ر به‌رزیان لێ تێرۆر و ده‌رمانداو ده‌کردین .
به‌ هه‌ندێک سه‌رنجدان له‌ بارودۆخه‌که‌، ده‌بینین که‌ فه‌رمانی جیهادی خومه‌ینی بۆ ساتێکیش ڕاوه‌ستانی بۆ نییه‌.

ئه‌وه‌تا چالاکوانانی بواری کۆمه‌ڵایه‌تی ، رۆژنامه‌نوسان و داکۆکانی مافی مرۆڤ و مامۆستایانی قوتابخانه‌کانمان ، یه‌ک به‌دوای یه‌ک بڕیاری له‌سێداره‌دانیان بۆ ده‌ر ده‌رده‌چێ و له‌ سێداره‌ ده‌درێن، ته‌نیا به‌ تاوانی بیرکردنه‌وه‌ی جییاواز یا داوا کردنی مافی ره‌وا.
له‌یادمان نه‌چێت، له‌ یادچوونی هه‌ر گیراوێک یا شه‌هیدێکی کورد، دوژمنی داگیرکه‌ر هانده‌دات تا هێڵه‌سوره‌کان زۆرتر ببه‌زێنێ و زیندانه‌کانی فراوانتر بکات تا ڕۆڵه‌ی داهاتووشمان وه‌ک خۆمان شه‌هید بکات.

به‌ هیوای ئه‌م ڕۆژه‌ی که‌ ڕیزه‌کانی نه‌ته‌وه‌کامان پته‌وتر و یه‌کگرتوتر به‌ره‌نگاری داگیرکه‌ر ببنه‌وه‌ به‌ جۆره‌ێک که‌ شه‌هیدانی سه‌ربه‌رزی گه‌له‌که‌مان دڵحه‌ساوه‌ بن.

mamwrya@gmail.com
03.06.2010

Thursday, May 27, 2010

ئێوە هەرگیز نامرن!!!

ئێوە هەرگیز نامرن!!!
دایكی فه‌رزادی كه‌مانگه‌ر:...گوڵێکی سوورم پێشكه‌ش به‌ خاكی وڵاته‌كه‌م كردووه‌ و جێگای شانازیمه‌ و شادم به‌ ئه‌وه‌ی كه‌ له‌ ماڵی منه‌وه‌ ئه‌م گوڵه‌ به‌ دیاری هاتووه‌...

''لە بێدەنگیدا، تامەزرۆ و نامۆ 27مین ساڵیادی ئێعدام كردنی ئەتۆم ڕێز دەگرت و بیرەوەریه كاڵه‌وه‌بووەکانم لە بەر چاوودا تۆخ دەبوونه‌وە، چاوم لە بزەی تۆراوی مانگی گوڵانە و لە بووكی ڕەشپۆشت و چاوم لە قوتابیه به جێ ماوەكانت و خەنەبەندانی خوێن ڕ‌ەنگتە كە هەواڵی له سێدار‌ە دانی فەرزاد و هاوڕێیەكانی برینه كۆنەكانیشـمی وەژان هێنا و لەو ڕۆژەوە بەدڵێكی پڕله ناسۆرەوە وێنەی دایكی فەرزادیشم كە فەرزادی له ئامێز گرتووە خسته ناو چوارچێوێ قاپی بیرەوەریەكانم و نەخشی لە پاڵ وێنەی دایكم كە وێنه‌ی ئەتۆی باوەش گرتووە بۆ هەمیشه داكوتا..."


....وێنه‌كه‌تم به‌رانبه‌رخۆم داناوه‌ و لێت ده‌ڕوانم زۆر ساڵان له‌ گه‌ڵتا بووم، زۆر ڕۆژان به‌ یادی تۆ كات و ساته‌كانم وه‌سه‌ما ده‌هێنا. به‌ڵام داخم ئیتر ئێجگار دره‌نگه‌، له‌ ده‌موچاوته‌وه‌ ده‌ستم پێ كردووه‌، له‌ چاوانی ماتته‌وه‌، له‌ خه‌تی ژێر چاوت، ته‌نانه‌ت ده‌مهه‌وێ وه‌بیرم بێته‌وه‌ كه‌ زۆرتر چ ڕه‌نگێكت بۆ چاویلكه‌كانت پێ جوان بوو. گه‌ر دوای سه‌د ساڵی دیكه‌ش لێم بپرسن كاتی زه‌رده‌خه‌نه‌ و پێكه‌نین چلۆن ئه‌دوایت و كاتی گرژبوونت چلۆن؟ ده‌توانم به‌ نوسین وێنه‌که‌‌ت بكێشمه‌وه‌.

ده‌زانی داره‌كانی ناو دارستانم زۆر خۆش ده‌وێن، چون به‌دوای تێپه‌ربوونی وه‌رزه‌كانی پاییز و زستانیش هه‌ر به‌ پێوه‌ن و ڕاوه‌ستاو ده‌چنه‌ ناو وه‌رزی به‌هاره‌وه‌ و له‌به‌ر زه‌ردی وه‌رزی پاییز و له‌ ژێر خه‌رمانه‌ به‌فری وه‌رزی زستان چۆك داناده‌ن و شاخ و باڵیان سه‌ربه‌ست و ئازاد له‌ قووڵایی دڵی ئاسماندا ده‌شه‌كێننه‌وه‌ و به‌ره‌وڕووی ئه‌و ئاسۆیه‌ی كه‌ چرپه‌ی شنه‌بای نه‌سیمی وه‌رزی به‌هاری به‌ دیاری پێیه‌ زه‌رده‌خه‌نه‌ لێ ئه‌ده‌ن، لاوه‌كان و كیژه‌كانی وڵاتی مه‌ چه‌شنی ئه‌و دارستانه‌ن كه‌ ته‌نانه‌ت له‌و كاته‌شدا كه‌ په‌تی سێداره‌ ده‌هاوێژنه‌ ملیانه‌وه‌ دڵیان مه‌كۆی ئه‌وین و عه‌شق وئاواتیان گه‌وره‌ و باوەڕیان قوڵه كه‌" داچوونی ئه‌ستێره‌كان مزگێنی هه‌ڵاتنی خۆر به‌ دیاری ده‌هێنێت."له‌ نامه‌ی قه‌رزادی كه‌مانگه‌ر وه‌ر گیردراوه‌

پێم خۆش بوو كه‌ زیندوو بویتایه‌ و بتدیبایه‌ كه‌ ئێستاش چیرۆكی ماسیه‌ ڕه‌شه‌ بچكۆله‌كه‌ دونیایێك ده‌هه‌ژێنێت و ڕێگه‌ دیاری ده‌كات. پێم خۆشه‌‌ بزانم كه‌ چلۆن پێشوازیتان له‌ فه‌رزاد و له‌ شیرین و له‌ فه‌رهاد و عه‌لی و له‌ مه‌هدی كرد، حه‌سره‌ت ده‌خۆم بۆ ئه‌و كاته‌ی كه‌ ئاسمان ئامێزی بۆیان كرده‌وه‌ و ئه‌وانی بۆ میوانی به‌ره‌و وڵاتی خۆر برد، تامه‌زرۆم گوێم له‌ ترپه‌ی دڵی زه‌وی بێت كه‌ له‌و كاتەدا كه‌ ئامێزی ده‌كاته‌ لانكه‌ێیك و پشوو ئه‌دات به‌ جه‌سته‌ی زامداری ئێوه‌، ده‌مهه‌وێ بزانم كه‌ چلۆن ده‌گاته‌ ترۆپكی به‌خته‌وه‌ری!

ده‌مهه‌وێت بۆ ساتێك ببمه‌ میواندارت و له‌ گه‌ڵ خۆمدا بتهێنمه‌وه‌ بۆ كوردستان، بۆ مه‌ڵبه‌ندی حه‌ز و ئاوات و تاسه‌ و خه‌م، له‌وێوه‌ قسه‌ت بۆ ده‌كه‌م، باسی ئه‌و كاته‌ی كه‌ هاوڕێیه‌كه‌م هه‌واڵی له‌ سێداره‌دانی فه‌رزاد و هاوڕێیه‌كانی پێدام ته‌زویێكی سارد به‌ له‌شمدا هات و په‌شۆكام، هه‌ستم ده‌كرد دونیا به‌ سه‌رمدا ڕووخاوه‌، نامۆ و په‌شێو و سه‌رگه‌ردان بیرم له‌ ‌تۆ ده‌كرده‌وه‌ بیرم له‌ خۆمان ده‌كرده‌وه‌، بیرم له‌و هه‌موو‌ ساڵانه‌ی كه‌ تێپه‌ڕ بوون ده‌کرده‌وه‌ که‌ هه‌تا ئێستاش بۆشایی جێگای خاڵی ‌تۆی پڕ نه‌کردۆته‌وه‌، بیرم له‌و سێبه‌ره‌ قورسه‌ی كه‌ سالانێكی درێژه‌ باڵی به‌ سه‌ر ژیانی هه‌موو ئه‌ندامانی بنه‌ماڵه‌ی ئێمه‌دا كێشاوه‌ و هه‌تاهه‌تایه‌ هه‌ر به‌شوێنمانه‌وه‌ ده‌بێت ده‌كرده‌وه‌ و له‌ ناخه‌وه‌ خه‌م دای گرتم كه‌ پێنح بنه‌ماڵه‌ی دیكه‌ش وه‌ك ئێمه‌ و هه‌زاران بنه‌ماڵه‌ی‌تر‌ هیچ كاتێك ئۆقره‌ ناگرن و زامه‌كانیان به‌ هیچ شتێك سارێژ نابێته‌وه‌، شاڵاوی خه‌م له‌ ناو چاومدا و فرمێسكی قه‌تیس هێورهێور به‌ بێده‌نگی دێته‌ خوارێ.

هیچ ده‌زانی كه‌ سالیانێكی درێژه‌ له‌و كاته‌دا كه‌ به‌هار ده‌ماری زه‌وی ده‌جولێنێ و مزگێنی ژیانه‌وه‌ به‌ دیاری ده‌هێنێ ئه‌من ده‌نگی دایكم له‌ گوێمدا ده‌زرینگێته‌وه‌ كه‌ ئه‌تۆ ده‌لاوێنێته‌وه‌، ده‌ڵێ گوڵم له‌ كوێی ئه‌وا وه‌رزی به‌هاره‌ مانگی گوڵانه‌ دار و ده‌وه‌ن ده‌ژیێته‌وه‌ گوڵ سه‌ر ده‌ر دێنێت، به‌ڵام هاوار! گوڵی منیان په‌ڕپه‌ڕ كرد. ده‌زانی چیتر وه‌رزی به‌هار شادم ناكات، ده‌زانیت زۆر له‌مێژه‌ ووشه‌كانی شادی و به‌خته‌وه‌ری ماڵئاواییان لێ كردووین.

ئازیزه‌كه‌م مانگی گوڵانه‌، دار و ده‌وه‌ن چرۆ ده‌كات به‌هار ده‌ماری زه‌وی ده‌جوڵێنێت و چیرۆكی كۆنی ژیانه‌وه‌ به‌ گوێی سروشت و دونیادا ده‌چرپێنێ، به‌ڵام دایكانی وڵاتی مه‌ گوڵی په‌ڕپه‌ڕ‌ كراوی كۆرپه‌كانیان له‌ ئامێز ده‌گرن ئه‌ویش له‌ ڕۆژی دایكدا، هاواری دایكانی وڵاتی من به‌ قه‌د باڵای به‌رزی زامه‌كانی كوردستانه‌.

زۆرم پێ سه‌یره‌ هیوا و ناهومێدی له‌ ناخمدا ئاوێته‌ بوون و ده‌سته‌ویه‌خه‌، چلۆن ده‌كرێت باس له‌ به‌هار بكه‌م له‌ كاتێكدا هه‌موو ڕۆژێك له‌م مه‌ڵبە‌نده‌ خوێناویه‌ به‌هار ئه‌دزن، چلۆن ده‌كرێت باس له‌ هه‌ڵاتنی خۆر و تاجه‌ زێڕینه‌كه‌ی بكرێت له‌ كاتێكدا له‌م وڵاته‌ خه‌م‌گرتووه‌ هه‌موو كازێوه‌یێك هه‌ڵاتنی خۆر له‌ سێداره‌ ئه‌درێت، چلۆت ده‌كرێت باس له‌ سه‌ما و شایی بكرێت له‌ كاتێكدا به‌ سه‌مای جه‌سته‌ی ڕۆله‌كانمان له‌ پای داری سێداره‌دا ڕۆژه‌كانمان ده‌ست پێ ده‌كه‌ین...

به‌ڵام هیوا ده‌گرم كاتێك كه‌ ده‌بینم دایكانی وڵاتی من له‌ دوای ئه‌تۆش ڵاوی وه‌كو فه‌رزاد و فه‌رهاد و وه‌كو مه‌هدی و عه‌لی و كیژی وه‌كو شیرین په‌روه‌رده‌ ده‌كه‌ن، هیوا ده‌گرم كاتێك ده‌بینم كه‌ داچوونی هه‌ر ئه‌ستێره‌ێك مزگێنی هه‌ڵاتنی خۆر به‌ دیاری ده‌هێنێ. فه‌رزاد، شیرین، فه‌رهاد، مه‌هدی و عه‌لی له‌ داییك بوونتان پیرۆز بێت.

لە نوسراوەئێك كە‌ به‌ یادی كاك ناسری خوشكه‌ڵام كه‌ له‌ ڵایه‌ن كۆماری ئیسڵامی ئێرانه‌وه‌ لە به‌ره‌به‌یانی 03/02/1362 له‌ شاری بانه‌ ئیعدام كرا وەرگیردراوه‌.

ڕێكه‌ به‌ ڕێگابڕینی كانیاوه‌كان ناگیردرێت، گرینگ نییه‌ هه‌ر چه‌نده‌ش هه‌وڵ بدرێت هەڵقوڵانەكەی دوا بخه‌یت له‌ ناو كانگای دڵی زه‌وی دلۆپ دڵۆپ یه‌ك ده‌گرن و كۆ ده‌بنه‌وه‌ و زۆری پێ ناچێت كه‌ سه‌رچاوه‌یێك بۆ سەرهەڵدان ئه‌دۆزنه‌وه‌ و ئه‌مجاره‌یان ئیتر هیچ به‌ربه‌ستێك ناتوانێت ڕێگه‌ به‌ له‌ دایك‌بوون و هه‌ڵقوڵان بگرێت.

زۆر لەمێژ نییه‌ كه‌ هه‌واڵی دڵته‌زێنی له‌ سێداره‌دانی فه‌رزاد و هاوڕێیه‌كانی دونیای هه‌ژاندووه‌ و بە دوای ئەوەش‌ بیستنی هه‌واڵی دیاریكردنی كاتی به‌ڕێوه‌ بردنی حوكمی له‌ سێداره‌دانی حه‌بیبی لوتفی ئەوەندەیتریش دایچڵە‌كاندین.
گیانی زێنه‌بی جه‌لالیان و زیاتر له‌ پانزە هاووڵاتی‌تر ڕاسته‌وخۆ له‌ مه‌ترسی به‌ڕێوه‌ چوونی حوكمی ئیعدامدایه‌.
كوردستان جه‌سته‌یێكی زامداره‌، ئه‌مڕۆكه‌ برینه‌ كۆنه‌كانیش وه‌هاوار هاتوون و بانگه‌شه‌ی ته‌واوی گه‌لی كورد، جیا له‌وه‌ی كه‌ سه‌ر به‌ چ حیزب و ڕێكخراوه‌ و كۆڕ و كۆمه‌ڵێكن ده‌كات كه‌ به‌ ده‌نگ ڕۆڵه‌كانمانه‌وه‌ بێن و چاو به‌ سه‌ر ئه‌م تاوانه‌ بێ‌كۆتاییانه‌ی كۆماری ئیسڵامی نه‌قونجێنین.

ڕۆژگارێكی غه‌ریبه‌ ته‌نانه‌ت له‌وپه‌ڕی ده‌سه‌ڵات و سه‌روه‌ریشدا له‌ ته‌رمه‌ بێ’گیانه‌كانیشمان ده‌ترسن، بۆیه‌ ده‌بێ د‌نگ هەڵبڕین و بڕوامان هه‌بێت كه‌ ئاسۆ ڕوونه‌ و ده‌بێ بۆ خۆمان ئه‌و ئاسۆیه‌ ده‌سته‌به‌ر بكه‌ین!!

23-05-2010
سه‌نته‌ری ژنانی كورد له‌ كۆڵن
centerijnan@ymail.com

Thursday, May 20, 2010

video

Thursday, May 13, 2010


ده قی وتاره که مامۆستا شێرکۆ بێ که س له مه راسمی رێزگرتن له شه هیدانی 19 گوڵان


تیرۆر کرن و له سێداره دان... دوو مه دالیا و پێناسه ی هه ره دیاری ئه مڕۆی رووناکبیران و گه نجانی ئه م کوردستانه ن.
ئه و پێناسه یه ی که دیکتاتۆره کان بۆ دوا جار ئه ی ده ن له سنگ و به رۆکی قوربانیه کانیان....

ئه وان بۆ ئه وه ی گوایه بێ ده نگمان بکه ن و بمانترسێنن و بمانگه رێننه وه...
ئێمه یش بۆ ئه وه ی ئه و پێناسه یه به و دیوه جوانه که ی و به و دیویا بکه ینه ملمان و به قه ڵه می رووناکی تاریکی ئه وان بکوژێنینه وه و بنووسین:
لای ئێمه له م جۆره مه رگانه وه ژیان ده ست پێ ده کاته وه و له سه ر ئه م سێدارانه وه سه رمان هه ڵده ستێته وه و شه وق ئه ده نه‌وه...
تێرۆریستان سۆرانی مامه حه مه و سه رده شت عوسمان لێره وه... ته وره کانی کۆماری ئیسلامی له و لاوه.. هه ر دوو لایان له دوو رێانی مردن و تاریکیدا یه ک ئه گرنه وه....
له راستی دا ئێمه ژیانین و گه نجه کانمان ئاینده ن و نابڕێننه وه..
ده پێم بڵێن :
له م رۆژهه ڵاته وه تا رۆژئاوا له سه ره وه بۆ خواره وه ی ئه م وڵاتانه له کۆنه وه تا ئێستا سیداره کان چییان له ئێمه دا کوشت!
توانیان چی له هاواری شۆرش و ئازادیمان که م بکه نه وه‌.
سێداره کان توانیان شاهۆ بترسێنن..؟
توانیان ده ریاچه ی وان و ورمێ بێ ده نگ بکه ن؟
توانیان چۆک به پیره مه گروون دابده ن؟
ئه وه ی له تا ئێسته سێداره کان کردوویانه..
هه میشه پێچه وانه که ی هاتوونه دی: کاروانمان درێژتر بوه ته وه...
ده نگمان زوڵال تر و ئاپووره مان گه وره تر بوه ته وه!.
سێداره کان ترساون... له کورد ترساون..
سێداره کان به زیون و ئێمه هه ر ماوین..
کۆماری سێداره ی ئیسلامی ئێران
پیر پیر بوه وبه ڵام وره ی ئێمه هه ر گه رمه..
کۆماری سێداره ی ئیسلامی خوار خوار بوه ته وه و
به ڵام ئێمه تازه وا خه ریکین له مله ی به رز
ده ست بۆ خۆر به رین و دایبگرینه سه ر ئه رز..
له م بیانیه وه.... شه قامی هه ره گه وره ی سنه
بو به فه رزادی که مانگه ر...
له م به یانیه وه... گه وره ترین باغچه ی مه هاباد بوو به شیرینی عه له م هولی..
له کازیوه ی ئه مڕۆوه..هه موو ئه و منداڵانه ی له دایک بوون
ناوی فه رهادی وکیلیان لێ نرا!
له مڕۆوه...
له یه که م گزنگی ده مه و به یانه وه مه هدی ئیسلامیان بوو به گۆمی وان
له شه فه قی ئه مرۆوه..
عه لی حه یده ریان
بوو به تاق بوستانی کرماشان..
ده فه رموون سنه له سێداره بده ن؟!
مه هاباد سه ر بڕن...
ده فهرموون مه هێڵن منداڵانی ئێمه له دایک بن؟!
ده فه رموون
مه هێڵن باران ببارێ و مه هێڵن گیا سه وز بێ و
مه هێڵن زه وی بژی!
من ئیتر له مڕۆوه عاشقی چاوانی شیرینی عه له م هۆلیم
له مڕۆوه هه ر چی شێعرم هه یه ئه یانکه م به
گوڵی گۆرانی بۆ باڵای شیرینی عه له م هولی..
له ئێسته وه من تاڵێ له قژی ئه وم..
له ئێسته وه
من نینۆکی په نجه ی ئه وم..
له ئێسته وه من ئیتر ئه بمه ئه و جووته پێڵاوه ی
که له دواجار له پێ کردوو پێی چوه سه ر سێداره و
له ئێسته وه من بازنه ی به جێ ماوی ده ستی
شیرینی عه له م هولیم...
کۆماری سێداره ی ئیسلامی
چی له سێداره نه دا ، له خه ونه وه بۆ شێعر و
له شێعره وه بۆ ژن و له ژنه وه بۆ نان و
بۆ ئاو و بۆ گوڵ و بۆ کانی
کۆماری سێداره ی ئیسلامی
ئه وه ی ناتوانێ هه رگیز هه رگیز له سێداره ی بدا
ئاینده یه و ئازادی.

شێرکۆ بێکه س
سلێمانی
9/05/2010

له‌ فه‌یس بووک وه‌رگیراوه‌

مه‌لای‌پاسه‌وان به‌سه‌ر ئازادیمانه‌وه‌!

مه‌لای‌پاسه‌وان به‌سه‌ر ئازادیمانه‌وه‌!
شێركۆ بێكه‌س

پێناچێ‌ده‌سه‌ڵاتی‌سیاسی‌كوردو حكومه‌تی‌هه‌رێم‌و په‌رله‌مانیش له‌م وڵاته‌دا بایه‌خێكی‌ئه‌وتۆ به‌و ده‌ستدرێژ كردن‌و سوكایه‌تی‌پێكردنه‌بده‌ن كه‌هه‌ندێ‌مه‌لاو ئیمامی‌مزگه‌وت سه‌باره‌ت به‌روناكبیران‌و ده‌زگا رۆشنبیری‌‌و رێكخراوه‌مه‌ده‌نیه‌كان ئه‌یكه‌ن‌و كردویانه‌. له‌ڕاستیدا ده‌مێكه‌حكومه‌ته‌كه‌ی‌ئێمه‌، زیاد له‌پێویست، تا راده‌ی‌خۆناشیرین كردن، داوێتی‌به‌ده‌م ئه‌و مه‌لاو ئیمامی‌مزگه‌وتانه‌وه‌كه‌میحرابی‌وتار خوێندنه‌وه‌ی‌رۆژانی‌هه‌یینییان بۆ مه‌رامی‌سیاسی‌‌و حزبی‌ته‌رخانكردووه‌، راسته‌وخۆو بێ‌په‌رده‌پۆشی‌هێرش ئه‌كه‌نه‌سه‌ر ئازادی‌تاكی‌ئه‌م كۆمه‌ڵه‌و په‌لاماری‌ئه‌و گۆڤار‌و قه‌ڵه‌مانه‌ئه‌ده‌ن كه‌په‌یامه‌ئایینییه‌كه‌ی‌ئه‌وانییان نییه‌و بیركردنه‌وه‌یان جیاوازه‌. ئێمه‌نازانین له‌به‌رچی‌‌و بۆچی‌وه‌زیرو وه‌زاره‌ته‌به‌رپرسه‌كان گوێی‌خۆیان له‌و هه‌مو جنێوو داشۆرین‌و هه‌ڕه‌شانه‌كه‌ڕكردووه‌كه‌هه‌ر جاره‌و ئه‌یكه‌نه‌سه‌ر هونه‌رمه‌ندو گۆرانیبێژێ، یان گۆڤارێ‌یان شاعیر‌و نووسه‌رێ‌یان به‌كۆمه‌ل ئازادی‌ژنان‌و رێكخراوی‌مه‌ده‌نی‌‌و هه‌موو چالاكییه‌كی‌دیموكراسیانه‌و عه‌لمانیانه‌ی‌پێ‌ته‌كفیر ئه‌كه‌ن؟.

ئایا ئه‌و مایكرۆفۆنانه‌ی‌خراونه‌ته‌به‌رده‌می‌ئه‌و ئیمام‌و خه‌تیبانه‌ی‌رۆژانی‌هه‌یینی‌گوتاری‌سه‌یرو سه‌مه‌ره‌ئه‌خوێننه‌وه‌، له‌لێپرسینه‌وه‌به‌ده‌رن؟! ئایا به‌ڕه‌سمی‌رێگه‌به‌و هێرش‌و جنێوانه‌دراوه‌؟! ئاخر با بزانین ئه‌و ئیمام‌و خه‌تیبانه‌ی‌له‌و مزگه‌وتانه‌دا وا بێده‌ربه‌ست‌و بێباك به‌ناوی‌ئیسلام‌و ئاین‌و خواو پێغه‌مبه‌ره‌وه‌هه‌ڕه‌شه‌ئه‌كه‌ن‌و خۆیان سوور ئه‌كه‌نه‌وه‌و ئه‌كه‌ونه‌هه‌له‌كه‌سه‌ماو ئه‌م ئه‌كه‌ن به‌به‌هه‌شتی‌‌و ئه‌و ئه‌كه‌ن به‌دۆزه‌خی‌‌و "سه‌گی‌غیفران"ی‌خۆیان به‌ڕاست‌و چه‌پدا دابه‌شئه‌كه‌ن. كێ‌ئه‌م ده‌سه‌ڵاته‌ی‌پێداون؟! ئایا ئه‌مه‌تیژكردنه‌وه‌ی‌جۆرێك له‌شمشێری‌ئیرهاب نییه‌له‌و مزگه‌وتانه‌دا؟! ئایا ئه‌م جڵه‌و بۆ شلكردن‌و گوێ‌نه‌دانه‌به‌ره‌و كوێمان ئه‌بات؟! كێ‌له‌م ئاژاوه‌گێڕی‌‌و هه‌ڕه‌شه‌و گوڕه‌شانه‌به‌رپرسه‌؟! ئه‌گه‌ر ده‌سه‌ڵاتی‌ئێمه‌پێیوایه‌ئه‌مه‌به‌شێكه‌له‌گه‌مه‌ی‌سیاسی‌‌و دانووسانی‌خۆیان‌و هاوپه‌یمانه‌كانیان. من پێموایه‌گه‌مه‌یه‌كی‌خه‌ته‌رناكه‌و نزیكردنه‌وه‌ی‌ئاگره‌له‌پووشوو. ئه‌وه‌تا ئیمامی‌مزگه‌وتی‌روناكی‌له‌هه‌ولێر، مه‌لا عه‌بدولخالق ناوێ‌، رۆژی‌16/4/2010 له‌وتاری‌ئاگرینی‌رۆژی‌هه‌ینی‌خۆیدا. به‌به‌رچاوی‌سه‌رۆكی‌هه‌رێم‌و سه‌رۆكی‌حكومه‌ت‌و په‌رله‌مان‌و وه‌زیری‌ئه‌وقافه‌وه‌. په‌لاماری‌روناكبیران‌و هه‌ردوو ده‌زگای‌ئاراس‌و سه‌رده‌م ئه‌دات‌و لێبڕانه‌‌و پشتئه‌ستوور به‌و گه‌مه‌سیاسییه‌. داوای‌ئه‌وه‌ئه‌كات "ئه‌و دوو ده‌زگایه‌لغاو بكرێن"، دیاره‌كه‌ده‌سه‌ڵات‌و حكومه‌تیش مته‌قیان له‌خۆیان بڕیبێ‌، مانای‌ئه‌وه‌یه‌ئه‌بێ‌ئه‌وانیش له‌گه‌ل مه‌لا عه‌بدولخالقدا بن، كه‌ئه‌و نوسه‌رو روناكبیرانه‌له‌ڕه‌وه‌وڵاخێ‌به‌و لاوه‌زیاتر نین‌و پێویسیته‌لغاو بكرێن؟! ئه‌پرسم.. ئێمه‌له‌چ وڵاتێكدا ئه‌ژین مه‌لاو ئیمامی‌مزگه‌وتێك، نانخۆرێكی‌حكومه‌ت. له‌پشت مایكرۆفۆنی‌ئه‌م ده‌سه‌ڵاته‌وه‌خۆی‌بكات به‌نوێنه‌ری‌خواو پێغه‌مبه‌ر‌و تێكڕای‌موسڵمانان‌و بێ‌ده‌ربه‌ستانه‌مێشیش میوانی‌نه‌بێت‌و به‌مجۆره‌په‌لاماری‌ئازادی‌راده‌ربڕین بدات‌و مه‌لایش پێیوابێت داكۆكی‌له‌موقه‌ده‌سات‌و كولتوور ئه‌كات، وه‌ك ئه‌وه‌ی‌ئایین‌و موقه‌ده‌سات موڵكی‌تایبه‌تی‌خۆی‌بێت؟ نا، ئه‌مجاره‌ش وه‌ك هه‌موو جارێكیتر، بیانووییه‌كی‌مه‌لا بوو، بۆ ئه‌وه‌ی‌په‌لاماری‌ئازادی‌‌و دیموكراسی‌‌و روناكبیری‌بدات‌و فیكری‌عه‌لمانی‌بدات. به‌ڵگه‌ی‌زیندووش ئه‌وه‌یه‌، ده‌زگای‌چاپ‌و په‌خشی‌سه‌رده‌م دوورو نزیك له‌م كێشه‌یه‌دا نه‌بووه‌، وه‌لی‌ئه‌وه‌رق‌و كینه‌ی‌په‌نگ خوراوه‌ی‌ناو هه‌ناوی‌مه‌لا بووه‌كه‌له‌و خوتبه‌ی‌جومعه‌یه‌دا، ئه‌و هه‌له‌بقۆزێته‌وه‌، تا هێرش بكاته‌سه‌ر هه‌موو ئه‌و ده‌زگاو شاعیر‌و نوسه‌رو روناكبیرانه‌ی‌كه‌چرای‌ئازادی‌‌و دیموكراسییان له‌م هه‌رێمه‌دا هه‌ڵكردووه‌. گۆڤارێك، هه‌ر گۆڤارێك ئازاده‌چی‌ئه‌نووسێ‌‌و تۆیش بۆت هه‌یه‌له‌و سنووره‌دا وه‌ڵامی‌خۆت بده‌یته‌وه‌. وه‌ڵامێك كه‌تخووبه‌ئه‌خلاقییه‌كان نه‌به‌زێنێ‌‌و یاری‌به‌عاتیفه‌ی‌دینی‌خه‌ڵك نه‌كات. نووسین به‌رامبه‌ر به‌نووسین، به‌بێ ئه‌وه‌ی‌مه‌لا ته‌فسیری‌ناو سكی‌خۆی‌بۆ بكات‌و ئینجا شمشێری‌فه‌تواو هه‌ڕه‌شه‌ی‌له‌سه‌ر تیژ بكاته‌وه‌! كێ‌ناوی‌مه‌لا عه‌بدولخالق‌و مزگه‌وتی‌روناكی‌بردووه‌؟! مه‌لا عه‌بدولخالق خۆی‌لێكردووین به‌فریشته‌و ئه‌وانه‌ی‌وه‌ك ئه‌ویش بیر ناكه‌نه‌وه‌ئه‌یانكات به‌شه‌یتان. خوداو پێغه‌مبه‌رو قورئان دێنێته‌ناوه‌وه‌كه‌تیا نین. ئیمام ئه‌یه‌وێ‌هه‌موومان وه‌كو ئه‌و بیر بكه‌ینه‌وه‌، له‌پشت ئه‌وه‌وه‌نوێژ بكه‌ین. له‌گه‌ڵ‌ئه‌ودا هه‌ڕه‌شه‌بكه‌ین‌و له‌گه‌ڵ‌ئه‌ویشدا داوای‌لغاو كردنی‌كه‌سانێ‌بكه‌ین چونكه‌بڕوایان جیاوازه‌. ئێمه‌پاسه‌وانیی‌ئه‌ومان قبوڵ‌نییه‌. پاسه‌وان به‌سه‌ر عه‌قڵمانه‌وه‌. پاسه‌وان به‌سه‌ر هه‌ڵسوكه‌وت‌و قه‌ڵه‌ممانه‌وه‌. پاسه‌وان به‌سه‌ر قژ‌و جلوبه‌رگ‌و پۆشاكی‌ده‌زگیران‌و ژن‌و خوشكه‌كانمانه‌وه‌. پاسه‌وان‌و پشكنه‌ری‌شیعر‌و گۆرانی‌‌و سیدییه‌كانمان. پاسه‌وان به‌سه‌ر عه‌شق‌و جه‌ژنی‌ڤالانتاین‌و سوراوی‌لێوو ئه‌لبومی‌وێنه‌كانمانه‌وه‌. پاسه‌وان به‌سه‌ر ماڵه‌كانمانه‌وه‌. ئێمه‌ئه‌م ویسایه‌تانه‌قبول ناكه‌ین، به‌هه‌ر ناوێكه‌وه‌بێت، ئیتر مه‌حكه‌مه‌ی‌ته‌فتیشی‌بیری‌تاریك ره‌تئه‌كه‌ینه‌وه‌، ئێمه‌ناچینه‌وه‌ژێر ركێفی‌عه‌قڵی‌دوو هه‌زار ساڵ‌له‌مه‌وپێش. ئێمه‌ئه‌و ئایین سالاری‌‌و ئیمامه‌تیه‌مان ناوێ‌مزگه‌وتی‌تێدا بكرێ‌به‌جێی‌هه‌ڕه‌شه‌و گوڕه‌شه‌و توونی‌دۆزه‌خ. مزگه‌وت به‌ته‌نها بۆ خواپه‌رستی‌‌و عیباده‌ته‌كه‌له‌وه‌ده‌رچوو ماڵی‌خوا نییه‌. كه‌جنێوی‌سووكی‌تیا درا‌و به‌زۆر لغاوی‌تیا كرا! ئه‌بێته‌ماڵی‌ئیرهاب‌و تیرۆریستان. ئه‌بێته‌خانه‌ی‌رق‌و كینه‌. ئه‌بێته‌ماڵێكی‌تری‌مه‌لا زانا! جگه‌له‌مانه‌ش، ئێمه‌هه‌ر هه‌موومان سه‌ر به‌ئایینی‌ئیسلام نین، ئێمه‌مه‌سیحی‌‌و جووله‌كه‌و ئێزیدی‌‌و سابیئه‌و به‌هائیمان تێدایه‌! ئێمه‌به‌ته‌نها هه‌موومان خاوه‌نی‌یه‌ك په‌یامی‌دینی‌نین، تیاماندایه‌په‌یامه‌ئاسمانییه‌كه‌ی‌قورئانه‌و تیاماندایه‌ئینجیلی‌‌و ته‌وارتی‌‌و تیایشماندایه‌په‌یاماكه‌ی‌مه‌صحه‌فی‌ ره‌ش‌و جلوه‌یه‌!

ئێمه‌ڕێزمان بۆ هه‌موو ئه‌و په‌یامانه‌هه‌یه‌و حه‌قیقه‌تیش هه‌رگیز به‌ته‌نها له‌بیرێكدا نییه‌. ئێمه‌ئه‌گه‌ر جوان بووین به‌جیاوازی‌ئایینی‌‌و مه‌زهه‌بی‌‌و نه‌ته‌وه‌ییه‌وه‌جوان ئه‌بین. ئه‌پرسم: بۆ جارێ‌له‌جاران، مه‌لا عه‌بدولخالیق خۆی‌، یان هه‌ر ئیمامی‌مزگه‌وتێ‌له‌وتاری‌هه‌یینیدا، له‌سه‌ر خوێنی‌هه‌زاران كوردی‌مه‌سیحی‌ئه‌م وڵاته‌، له‌سه‌ر قه‌تل‌و عامكردن‌و ره‌وه‌دوونان‌و سووتانی‌ماڵ‌‌و ده‌ربه‌ده‌ر كردنیان نه‌هاتنه‌جواب‌و خوتبه‌یه‌كی‌ئاگرینی‌خۆیانیان بۆ ته‌رخان نه‌كردن. چما هه‌ر موسڵمان مرۆڤه‌، به‌ڵام ئه‌وه‌تا مه‌لا عه‌بدولخالق مزگه‌وتی‌"روناكی‌" ئه‌كا به‌ماڵی‌"تاریكی‌". لێبوردن‌و میانه‌ڕه‌وی‌ئه‌كا به‌هه‌ڕه‌شه‌و توندڕه‌وی‌. ئه‌وه‌تا ئیمامی‌موسڵمانان به‌ئاشكرا له‌ڕێی‌جوڵاندنی‌سۆزی‌ئایینی‌خه‌ڵكه‌وه‌رق‌و كینه‌ئه‌چێنی‌‌و هانی‌خه‌ڵك ئه‌دا بۆ ئه‌وه‌ی‌بێنه‌سه‌ر ده‌زگاكانمان. ئه‌ی‌ئه‌مه‌ئه‌گه‌ر ئیرهابی‌فیكری‌‌و ئایینی‌نه‌بێ‌ئه‌بی‌ناوی‌چی‌لێبترێ‌؟! ئیمامی‌مزگه‌وت له‌ڕێی‌ئامۆژگارییه‌وه‌رێگه‌جوانه‌كان نیشانی‌خه‌ڵك ئه‌دات‌و فێری‌سنگ فراوانی‌‌و یه‌كتر قبوڵ‌كردن‌و ئادابی‌قسه‌كردنیان ئه‌كات، كه‌چی‌ئه‌وه‌تا مه‌لا عه‌بدولخلیقی‌ئیمام "لغاو كردن" بۆ ئێمه‌به‌كاردێنێ‌!

خۆ وه‌ڵامی‌له‌وجۆره‌ئه‌وه‌نده‌زۆره‌كه‌به‌خه‌یاڵی‌مه‌لایشدا نه‌هاتبێ‌، به‌ڵام نا، ئێمه‌هه‌رگیز ناچینه‌ئه‌و ئاسته‌وه‌‌و له‌ڕێزی‌قه‌ڵه‌می‌خۆمان كه‌م ناكه‌ینه‌وه‌. وه‌ڵا كاتی‌ئه‌وه‌هاتووه‌، ئه‌م جۆره‌مه‌لاو ئیمامانه‌له‌میحرابی‌مزگه‌وته‌كان دوور بخرێنه‌وه‌. چونكه‌ئه‌وانه‌ماڵی‌خوا بۆ مه‌رام‌و مه‌به‌ستی‌حزبی‌‌و سیاسی‌خۆیان به‌كارئه‌هێنن‌و به‌مه‌یش بیانه‌وێ‌‌و نه‌یانه‌وێ‌رێگا بۆ به‌رپاكردنی‌ئیرهاب خۆش ئه‌كه‌ن.

سیاسیكردنی‌ئایین گه‌وره‌ترین مه‌ترسی‌له‌سه‌ر پاشه‌ڕۆژی‌ئه‌م هه‌رێمه‌دائه‌نێ‌. گه‌وره‌ترین ئاسته‌نگ‌و له‌مپه‌ریشدا له‌به‌رده‌م بیری‌ئازادو دیموكراسی‌‌و شارستانیدا. هه‌ر له‌به‌ر ئه‌مه‌یشه‌پێویسته‌له‌ڕێی‌په‌رله‌مانه‌وه‌، جارێكیدی‌به‌ده‌ستوری‌هه‌رێمدا بچینه‌وه‌. بۆ ئه‌وه‌ی‌یاسارێژییه‌كی‌نوێ‌بۆ ئه‌وه‌ئه‌نجامبدرێت. كه‌له‌پاشه‌ڕۆژێكی‌نزیكدا ئایین‌و مزگه‌وت‌و خواپه‌رستی‌له‌ده‌وڵه‌ت‌و سیاسه‌ت جوێ‌بكرێته‌وه‌. كاتی‌ئه‌وه‌هاتووه‌، ئه‌م بازرگانكردنه‌ی‌سیاسه‌ت به‌ناوی‌ئایین‌و شه‌ریعه‌ته‌وه‌به‌پێی‌قانون وه‌ك گه‌لێ‌وڵاتی‌دنیا رێكبخرێته‌وه‌. پێویسته‌سه‌رچاوه‌ی‌ته‌شریعی‌هه‌موو ئایینه‌كان بن. ره‌نگه‌له‌م شته‌دا ده‌سه‌ڵاتی‌سیاسی‌كورد هه‌ندێ‌قازانجی‌كاتی‌له‌وه‌ده‌ست بكه‌وێت كه‌به‌مجۆره‌نه‌شیاوه‌رێگه‌به‌و مه‌لاو ئیمامانه‌بدات هه‌موو سنوورێكی‌ئه‌خلاقی‌ببه‌زێنێ‌. به‌ڵام ئه‌گه‌ر له‌بنه‌ڕه‌ته‌وه‌، ئه‌م كێشه‌ی‌ئایین‌و سیاسه‌ته‌له‌یه‌كتر جوێ‌نه‌كرێته‌وه‌. هه‌رگیز پاشه‌ڕۆژی‌دڵنیایی‌‌و ئاشتی‌‌و دیموكراسی‌له‌م هه‌رێمه‌دا نایه‌ته‌دی‌!.
سه‌رچاوه:
رێنێسانس نیوز
2010.05.04 - 20:33

Tuesday, April 27, 2010

چه‌ند نوسینێک له‌ وڵامی عرفان قانعی فه‌ڕ

آقای قانعی فرد ازشیفتگی نوام چامسکی تا همرزمی محسن رضائی

26 / 4 / 2010
هادی صوفی زاده‌

این روزها ویقینا" بعدازنمایش قدرت22ی بهمن وآرامش به‌ظاهرنسبی فضای سیاسی تهران، حکومت اسلامی ایران برخی ازکارشناسان وابسته‌ به‌ خود درامورکردستان رابه‌مقاله‌ نویسی درزیرلوای نقد تاریخ کردستان به‌منظورزیرضرب گرفتن جامعه‌ کردستان وتحریف وجعل مبارزه‌ ملی آن به‌کار گماشته‌، تا بنا به‌ فرهنگ هیئت حاکم تاریخ نویسی نمایند.

توضیحات زیر، پاسخی به‌ آقای عرفان قانعی فرد تنهابه‌دلیل اینکه‌ ‌ایشان درگذشته‌ دراشکال مختلف فرهنگی، اجتماعی خودرابه‌ جامعه‌ روشنفکری معرفی نموده‌، وخدمات فرهنگی ارزنده‌ای را درکارنامه‌ دارد که‌ هیچ انسان منصفی نمی تواند آنرا ندیده‌ بگیرد امااین روزها برعکس روال یادشده‌، مواضع سیاسی جهت دار و‌حجم نوشته‌های غیرواقعی درخصوص تاریخ چند دهه‌ اخیرکردستان به‌مثابه‌ برداشتن نقاب ازصورتش است. به‌همین جهت ضروری دانستم ‌با تفکیک اینکه‌ ازپاسخ به‌ نظرات ایشان درمورد احزاب کردستانی ـ که‌ این روزهامردنی ترازآنند که‌قادربه‌ دفاع از تاریخ خود باشند ـ خودداری، اما تحریف تاریخ وتحقیرشخصیتی وجیه‌الملله‌ همچون قاضی محمد که‌ جزو ارزشهای ملی خلق کردمحسوب می شود، بی پاسخ نگذارم. به‌همین جهت لازم دانستم ‌ ضمن تبریک به‌ آقای قانعی فرد‌ جهت سردرآوردن ازسایت تابناک، ودرضمن به‌اهداف ایشان ازاینگونه‌ نوشتار وخصوصا" مطلب اعدام قاضی درآن بامداد بهاری بپردازم.

درێژه‌ی ئه‌م بابه‌ته‌ لێره‌ بخوێنه‌وه‌

بابه‌تی دیکه‌ له‌م پێوه‌ندییه‌دا:

عیرفانی قانێعی‌فه‌رد هاوکاری ناوه‌نده‌ ئه‌منیه‌تی‌یه‌کانی ئیران یا میدیای مه‌جازیی کوردی‌؟
نوسینی: خه‌لیل غه‌زه‌ڵی

Monday, April 26, 2010

له‌ وه‌ڵامی به‌یاننامه‌كه‌ی حیزبی یه‌كگرتووی ئیسلامی و غودبه‌ی مه‌لاكاندا

گۆڤاری وێران: به‌رگریكردن له‌ هونه‌ر و ئه‌ده‌بیاتی ئه‌مڕۆ

فه‌رهاد پیرباڵ
واعزان كه‌ این جلوه‌ در محراب منبر میكنند

چون به‌ خلوت میروند ان كاری دیگر میكنند

حافز شیرازی

ژماره‌ی یه‌كه‌می گۆڤاری “وێران” كاتێ له‌ به‌هاری1994 بڵاوكرایه‌وه‌، هیچ گۆڤارێكی ئه‌ده‌بی ته‌نانه‌ت هیچ گۆڤارێكی ئه‌ده‌بیی سه‌ر به‌ وه‌زاره‌تی ڕۆشنبیریش ده‌رنه‌ده‌چوو. هه‌ر له‌و ساته‌وه‌ گۆڤاری “وێران” به‌ پاره‌ی خودی نووسه‌ره‌كانی، ڕۆڵی خۆی بینی و به‌گژ هه‌موو گه‌نده‌ڵی و واقیعه‌ تاڵه‌كه‌ی ئه‌وكاتدا هه‌ڵشاخا، به‌رگریی له‌ جوانی و به‌ها به‌رزه‌كان و ئازادیی تاكه‌كه‌سی كوردستان ده‌كرد له‌پێناو به‌رهه‌مهێنانی ئه‌ده‌بیاتێكی نوێ كه‌ ڕۆحی هاوچه‌رخ ده‌رببڕێت. له‌ ئه‌مڕۆشدا به‌هه‌مان شێوه‌، به‌ كۆمه‌كی ده‌زگای “ئاراس”.


ستافی گۆڤاری “وێران” له‌كاتێكدا ڕێز له‌ هه‌موو دین و له‌ هه‌موو پێغه‌مبه‌ر و له‌ هه‌موو ئیماندارێك ده‌گرێت »به‌ دینی جووله‌كه‌شه‌وه‌ «؛ داوا له‌ خه‌ڵك و خوێنه‌رانی خۆی ده‌كات كه‌ به‌هیچ شێوه‌یه‌ك باوه‌ڕ به‌و لێكدانه‌وه‌ چه‌واشه‌ و حیزبیانه‌ نه‌كه‌ن كه‌ گوایه‌ گۆڤاری ناوبراو پێغه‌مبه‌ره‌كانی ڕیسوا كردووه‌ و »گه‌نجه‌كان هان ده‌دات بۆ بێ ئه‌خلاقی«.


ئه‌و تۆمه‌تانه‌ی كه‌ به‌یاننامه‌ توندوتیژه‌كه‌ی حیزبی یه‌كگرتووی ئیسلامی له‌ 2010. 04. 19 و مه‌لای هه‌ندێ له‌ مزگه‌وته‌كان ده‌یده‌نه‌ پاڵ گۆڤاری “وێران” هه‌ڵبه‌تا دیاره‌ »وه‌ك خۆشیان له‌ غودبه‌كانیاندا باسیان كردووه‌« په‌یوه‌ندیی به‌ دوو خاڵه‌وه‌ هه‌یه‌:
(1 بڵاوكردنه‌وه‌ی چیرۆكێكی عه‌ره‌بی به‌ قه‌ڵه‌می عه‌للامه‌ی ناودار “شهاب الدین احمد التیفاشی” كه‌ زانایه‌كی ئیسلامیی توونسیه‌ و له‌ماوه‌ی ساڵانی 1185- 1253 واته‌ له‌ گه‌رمه‌ی سه‌رده‌می خه‌لافه‌تی عه‌بباسی و میرنشینی ئه‌ییووبیه‌كاندا ئه‌و چیرۆكه‌ی بڵاوكردۆته‌وه‌.


جارێ پێش هه‌موو شتێك چیرۆكه‌كه‌ چیرۆكێكی ئێرۆتیكه‌ “نه‌ك سێكسی” چونكه‌ ئێرۆتیكا و سێكس عه‌رز و عاسمان جیاوازییان هه‌یه‌، ئنجا عه‌للامه‌یه‌كی موسڵمانی توونسی نووسیویه‌تی نه‌ك چیرۆكنووسێكی عه‌لمانیی ئه‌مریكایی؛ ئنجاش له‌ناو دڵی خه‌لافه‌تی موسڵمانی عه‌بباسیه‌كانیشه‌وه‌ هه‌ڵقووڵاوه‌ نه‌ك له‌ناوجه‌رگه‌ی شارستانیه‌تی ڕووت و قووتی ئه‌وووپاییه‌وه‌؛ نۆ سه‌د ساڵ پێشتریش له‌ توونس قبووڵكراوه‌ و بڵاوكراوه‌ته‌وه‌ و له‌ 2007 یشدا جارێكی تر بڵاوكراوه‌ته‌وه‌ و ته‌رجه‌مه‌ی سوێدیش كراوه‌. “تێبینییه‌كی جوگرافی بۆ حیزبی یه‌كگرتوی ئیسلامی: توونس وڵاتێكی موسڵمانه‌ و ده‌كه‌وێته‌ باكووری ناوه‌ڕاستی كه‌مێك ڕۆژئاوای ئه‌فڕیقا كه‌ هه‌ر هه‌مووشیان موسڵمانن به‌و عه‌للامه‌ موسڵمانه‌شه‌وه‌ كه‌ نووسه‌ری چیرۆكه‌كه‌یه‌”.


چیرۆكه‌كه‌ له‌لایه‌ن وه‌رگێڕێكی كورده‌وه‌ به‌ناوی “مه‌لا فارس” له‌ سوێدییه‌وه‌ ته‌رجومه‌ی كوردی كراوه‌ و ناردراوه‌ بۆ گۆڤاره‌كه‌مان و ئێمه‌ش بۆ نیشاندانی ئه‌وه‌ی كه‌ »ئه‌ده‌بیاتی Erotic « چیه‌، یان هیچ نه‌بێ بۆ ناساندنی ژانری ئێرۆتیكا و »چیرۆكی ئێرۆتیك« به‌ خوێنه‌رانی كورد بڵاومان كردۆته‌وه‌. كورد مافی خۆیه‌تی بزانێ “ئه‌ده‌بیاتی ئێرۆتیك” چیه‌ و چۆنه‌، له‌ ئه‌ده‌بیاتی هه‌موو میلله‌تێكی سه‌ر زه‌میندا هه‌یه‌.


پێشچاوخستنی باری خراپ و خراپه‌ی شته‌كان یان ناساندنی زانست و هونه‌ره‌كان نابإ به‌ (ده‌رچوون له‌ ئادابی گشتی) لێك بدرێته‌وه‌.
دووای ئه‌م ڕوونكردنه‌وه‌ خێرایه‌، پرسیاری من له‌ حیزبی توندوتیژی یه‌كگرتووی ئیسلامی كه‌ خۆیان مشه‌وه‌ش كردووه‌ »به‌یاننامه‌یه‌ك« له‌دژی »ئه‌م مه‌سه‌له‌ نیشتیمانییه‌ چاره‌نووسسازه‌ گرنگ و پڕ مه‌ترسییه‌« ده‌ربكه‌ن چونكه‌ پێیان وایه‌ ئه‌م چیرۆكه‌ په‌یوه‌ندیی به‌ ئه‌منی سێكسیی كوردستانه‌وه‌ هه‌یه‌، هه‌روه‌ها هه‌مان پرسیار له‌و مه‌لایانه‌ی كه‌ له‌ غودبه‌كانیاندا ده‌یانه‌وێ نووسه‌رانی گۆڤاری “وێران” و ده‌زگای ئاراس له‌پێش چاوی خه‌ڵك ڕیسوا و ناشیرین بكه‌ن، ئه‌مه‌یه‌: ئایا كورته‌چیرۆكێك كه‌ به‌ زمانی عه‌ره‌بی له‌لایه‌ن عه‌للامه‌یه‌كی موسڵمانی وه‌ك “شهاب الدین التیفاشی”، كه‌ هه‌شت سه‌د ساڵ پێش ئه‌مڕۆ له‌ ده‌وڵه‌تێكی موسڵمانی وه‌كو توونس ڕێگه‌ی پێ دراوه‌ بڵاوبكرێته‌وه‌ و سه‌رله‌نوێ له‌ ساڵی 2007یشدا دیسان خرابێته‌وه‌ پێش دیدی خوێنه‌ران. ئاخۆ له‌به‌رچی ئه‌مه‌ ده‌بێته‌ »بێ ئه‌ده‌بی« و هاندانی گه‌نجان بۆ به‌دڕه‌وشتی؟ ئایا گه‌نجانی ئه‌مڕۆی كوردستان هیچ فیلمێكی خیلاعی و هیچ فیلمێكی ناو مۆبایل و هیچ گۆڤارێكی خیلاعی شك نابه‌ن بۆ خۆیان ته‌ماشای بكه‌ن له‌ گۆڤارێكی ڕۆشنبیریی وه‌ك “وێران” زیاتر له‌ كوردستاندا؟ ئه‌مه‌ له‌ كاتێكدا گۆڤاری “وێران” له‌ 1994 به‌ملاوه‌، به‌رده‌وام، هه‌موو دنیا ده‌یزانێ، گۆڤارێكی له‌ سه‌دا سه‌د ئه‌ده‌بی بووه‌ نه‌ك هی گه‌نجان و ئافره‌تان.



ئه‌گه‌ر ئێمه‌ ڕێگه‌مان دابێت چیرۆكی ناوبراو یان گفتوگۆیه‌كه‌ی “ساقی قه‌هره‌مان” بڵاوبكرێته‌وه‌: هیچ نه‌بێ بۆ ئه‌وه‌ بووه‌ تا بزانین عه‌للامه‌یه‌كی ئیسلامیی توونس له‌و زه‌مانه‌ی خه‌لافه‌تی عه‌بباسیدا، هه‌روه‌ها نووسه‌رێكی ژنی ئێرانیی نیشته‌جێی ئامریكای فێمینیست Feminist و پۆرنۆ Porno چۆن بیریان كردۆته‌وه‌؟ ئه‌مه‌ جگه‌ له‌وه‌ی كه‌ خوێنه‌ری كوردیش، وه‌ك خوێنه‌ری هه‌موو وڵاتانی موسڵمان و عه‌ره‌ب، مافی خۆیه‌تی هیچ نه‌بێ بزانێ - بزانێ - كه‌ “ئه‌ده‌بیاتی ئێرۆتیك” و پۆرنۆ Porno چیه‌ و چۆنه‌. خوێنه‌ری كورد هه‌قی خۆیه‌تی بزانێ كه‌ نووسه‌ری ژنی له‌م جۆره‌ش، فێمینیست Feminist و پۆرنۆ Porno هه‌ن كه‌ ئاوها نائاسایی و ( (عه‌یب) ) بیرده‌كه‌نه‌وه‌ ئه‌مه‌ مانای ئه‌وه‌ ناگه‌یه‌نێ كه‌ ئێمه‌ به‌ ژنی كورد بڵێین: ئێوه‌ش وه‌كو ساقی قه‌هره‌مان) فێمینیست Feminist و پۆرنۆ Porno (بیربكه‌نه‌وه‌. من یه‌ك بۆ خۆم به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك له‌گه‌ل فێمینیزمی توندڕه‌و و ئه‌م جۆره‌ ئه‌ده‌بیاته‌ی پۆرنۆ Porno و بیروراكانی ساقی قه‌هره‌مان نیم، ته‌نانه‌ت دژیشیم، به‌لام زۆر پێویسته‌ خوێنه‌ری كورد و ژنی كورد له‌م جۆره‌ فێمینیزمه‌ پۆرنۆیه‌ و له‌م ته‌وژمه‌ ناجۆره‌ ئاگادار بن كه‌ له‌ئه‌نجامی سانسۆری توندوتیژی كۆماری ئیسلامیی ئێران به‌سه‌ر ژن، له‌ لایه‌كی تر له‌ئه‌نجامی پێشكه‌وتنی شارستانیه‌تی رۆژئاوا به‌ره‌و خه‌ره‌نده‌كانی دارووخانی مرۆڤایه‌تی له‌ ئه‌ورووپا، دروستبووه‌.


ئه‌مه‌ جگه‌ له‌وه‌ی كه‌ عه‌للامه‌یه‌كی موسڵمان “نه‌ك جووله‌كه‌” شهاب الدین التیفاشی چیرۆكه‌كه‌ی نووسیوه‌، ده‌زگا و ده‌وڵه‌تێكی موسڵمانیش بڵاوی كردۆته‌وه‌؛ هه‌شت سه‌د ساڵ به‌ر له‌ ئێستاش قبووڵی نه‌شری هه‌بووه‌. كه‌چی »حیزبی یه‌كگرتووی ئیسلامی«. »ملكی اكپر من ملك؟«. ئه‌و عه‌للامه‌ موسڵمانه‌ توونسییه‌ به‌ كافر و مولحید له‌ قه‌ڵه‌م ده‌دا؟ یانیش كه‌واته‌ ئه‌م تۆمه‌ت و هه‌را نانه‌وه‌یه‌ ته‌نیا بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌یه‌ كه‌ گۆڤاری وێران و نووسه‌ره‌كانی و ده‌زگای ئاراس به‌ “بێ ئه‌خلاق” له‌قه‌ڵه‌م بده‌ن؛.


ئه‌مه‌ له‌كاتێكیشدا چیرۆكه‌كه‌، ڕاسته‌ دوو جاران وشه‌ی “سمت”ی تێدا به‌كارهاتووه‌ به‌ڵام ئه‌مه‌ ناگاته‌ ته‌نانه‌ت تنۆكێكیش له‌ زه‌ریای ئه‌و هه‌زاران چیرۆكه‌ ئێرۆتیك و خه‌لیعانه‌ی كه‌ مه‌لایه‌كی زانا و عه‌للامه‌یه‌كی شكۆمه‌ندی وه‌ك “علا الدین سه‌ججادی -گۆڕه‌كه‌ی پڕ له‌ نوور و ڕه‌حمه‌ت بێ- له‌ هه‌شت به‌رگه‌كه‌ی كتێبی”ڕشته‌ی مرواری”دا ده‌یانگێڕێته‌وه‌.


ئینسانی به‌ ویژدان و خوێنه‌ری به‌ئه‌خلاقی كورد له‌ مه‌لای ئه‌مڕۆی ناو غودبه‌ی مزگه‌وته‌كان و له‌ حیزبی یه‌كگرتووی ئیسلامی ده‌پرسێ: »ئه‌دی بۆچی به‌یاننامه‌یه‌كیش دژی مامۆستای زانا “مامۆستای هه‌موو مه‌لایه‌كانی كوردستان، علاالدین سه‌ججادی” ده‌رناكه‌ن، ئه‌و عه‌للامه‌ موسڵمان و زانا گه‌وره‌یه‌ی كه‌ هه‌شت به‌رگ كتێبی به‌ ناوی “ڕشته‌ی مرواری” نووسیوه‌ و ده‌یان چیرۆكی ئیرۆتیك و سێكسی، ته‌نانه‌ت سه‌دان چیرۆكی خیلاعی و نوكته‌ی خیلاعیش له‌باره‌ی خودی ژیانی سێكسیی مه‌لاكانی كوردستان ده‌گێڕیته‌وه‌؟ زیاتر له‌ حه‌ڤده‌ چیرۆك له‌ كتێبی ڕشته‌ی مرواریی علاالدین سه‌ججادی دا هه‌ن، له‌ به‌رگی دووه‌م و چواره‌م و پێنجه‌مدا، باسی ئه‌وه‌ ده‌كه‌ن كه‌ چۆن هه‌ندێ مه‌لاكانی كوردستان، ته‌نانه‌ت له‌گه‌ڵ »ماكه‌ر« پێویستیی سێكسیی خۆیان كوژاندۆته‌وه‌”. ئه‌دی ئه‌م چیرۆكانه‌ی علاالدین سه‌ججادی ئه‌ده‌بیاتی خیلاعی و پۆرنۆ Porno نین ?


ئایا حیزبی یه‌كگرتووی ئیسلامی و ئه‌و مه‌لایانه‌ی كه‌ له‌ناو مزگه‌وته‌كاندا، له‌سه‌ر چیرۆكێكی كورتی ئێرۆتیك، فه‌توا له‌سه‌ر نووسه‌رانی زانا و ڕۆشنبیرانی تێكۆشه‌ر ده‌رده‌كه‌ن و ده‌یانه‌وێ له‌پێش چاوی خزم و كه‌سوكار و قوتابییه‌كانیان ناشیرین و به‌دناویان بكه‌ن و “تیرۆری ده‌روونی” له‌ناو نووسه‌ر و هونه‌رمه‌ند و ڕۆژنامه‌نووس و ڕۆشنبیراندا بڵاوده‌كه‌نه‌وه‌؛ ئاخۆ هیچ ئاگادارییه‌كیان له‌ (حه‌یرانه‌كان) و له‌ مێژووی شیعری كوردی و له‌ مێژووی ئه‌ده‌بیاتی خۆیان هه‌یه‌ كه‌ چه‌ند لێوانلێون له‌ ئه‌ده‌بیاتی عه‌شق و غه‌ڕامیات و غه‌زه‌ل و ئێرۆتیكا و ته‌نانه‌ت ئه‌ده‌بیاتی خه‌لیعیش؟ئایا حیزبی یه‌كگرتووی ئیسلامی و ئه‌و مه‌لایانه‌ی، كه‌ له‌ ئه‌وان زۆر توندوتیژتر له‌ناو مزگه‌وته‌كاندا دێن فه‌توا له‌سه‌ر شاعیر و نووسه‌رانی گه‌وره‌ی ئه‌م میلله‌ته‌ ده‌رده‌كه‌ن و وا ده‌كه‌ن كه‌ گه‌نج و خوێنده‌وار و خه‌ڵكی كرێكار و ماندووی كوردستان، مامۆستای زانكۆ و ڕۆشنبیره‌كانی خۆیان له‌به‌رچاو بكه‌وێت و ده‌زگایه‌كی چاپه‌مه‌نیی وه‌ك ده‌زگای “ئاراس” و “سه‌رده‌م” به‌ كافر و »بێ لغاو« و بێ ئه‌خلاق به‌دناو بكه‌ن و هه‌ندێكیش له‌و خه‌ڵكه‌ ساده‌ و به‌له‌نگازانه‌ دووای گوێگرتن له‌ غودبه‌كانی ئه‌و مه‌لایانه‌ بخه‌نه‌ سه‌ر هه‌وای ئه‌وه‌ی كه‌ به‌ته‌له‌فۆن ئه‌و نووسه‌ر و ڕۆشنبیرانه‌ جاڕس بكه‌ن و هه‌ڕه‌شه‌ی كوشتنیان لێ بكه‌ن؛ ئاخۆ ئه‌و حیزبه‌ یه‌كگرتووه‌ ئیسلامییه‌ و ئه‌و مه‌لایانه‌ هیچیان له‌ به‌رهه‌مه‌ ئێرۆتیك و سێكسییه‌كانی مه‌لا خدری شاره‌زووری “نالی” و “ئه‌حمه‌د نالبه‌ند” و “مه‌لای جه‌زیری” و “شێخ ڕه‌زای تاڵه‌بانی” و “وه‌فایی” و هتد.. خوێندۆته‌وه‌؟ كه‌ هه‌ر هه‌مووشیان مه‌لای زانا و شكۆمه‌ند و جێی شانازیی هه‌موو ئیسلام و كوردستانیشن؟


ئایا ئه‌و مه‌لایانه‌ی كه‌ له‌ناو مزگه‌وته‌كاندا فه‌توا له‌سه‌ر شاعیر و هونه‌رمه‌ند و نووسه‌رانی دڵسۆزی ئه‌م میلله‌ته‌ ده‌رده‌كه‌ن و دووای ئه‌وانیش حیزبی یه‌كگرتووی ئیسلامی دێت »به‌یاننامه‌یه‌كی توندوتیژ«، بۆ ترش و خوێ، به‌سه‌ر فه‌تواكانیاندا ده‌كا؛ خۆی له‌ خۆیدا ئه‌م (دانه‌ به‌رێ) و هه‌ڕه‌شه‌ و ته‌شهیركردنه‌ی نووسه‌ران، ترس و تۆقاندن و تیرۆر نیه‌؟ ئه‌مه‌ تیرۆركردنی ده‌روونیی نووسه‌ران نیه‌ كه‌ به‌ شێركۆ بێكه‌س و ده‌زگای سه‌رده‌م و ده‌زگای ئاراس بگوترێت كه‌ پێویسته‌ لغاو بكرێن؟ ئه‌مه‌ هه‌ڕه‌شه‌ كردن نیه‌ له‌ ڕۆشنبیران و له‌ ژیانی ڕۆشنبیری و هونه‌ری و كولتووریی »ئه‌م وڵاته‌ بێ ساحێبه‌« و خاوه‌ن قه‌ڵه‌مه‌كانی؟ ئه‌مه‌ تیرۆر و تۆقاندن نیه‌؟


ئه‌م نه‌ریته‌ ناشیرینه‌ی هێرش كردنه‌ سه‌ر نووسه‌ر و هونه‌رمه‌ندان له‌ڕێگه‌ی غودبه‌كانه‌وه‌، به‌ناوی دیموكراسی و دین و مزگه‌وته‌وه‌، »كه‌ له‌ هه‌موو جیهانی ئیسلامدا ته‌نیا و ته‌نیا له‌ چوارچێوه‌ی حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستانی عیراقدا هه‌یه‌ و میراتی ئه‌و ساڵانه‌یه‌ كه‌ حكوومه‌تی هه‌رێم له‌ژێر زه‌بری تیرۆریسته‌ ئیسلامییه‌كاندا ده‌یناڵاند« گه‌وره‌ترین تیرۆر و سامناكترین هه‌ڕه‌شه‌یه‌ بۆ سه‌ر هونه‌رمه‌ند و ڕۆژنامه‌نووسان.


من زۆر خۆم به‌ شه‌رمه‌زار و بێ نرخ ده‌زانم كه‌ له‌ژێر سایه‌ی سه‌رۆكایه‌تیی جه‌نابی مه‌سعوود بارزانیدا و له‌ سه‌رده‌می حكوومه‌تی د، به‌رهه‌مدا ئه‌م هه‌موو ترس و تۆقاندن و تیرۆره‌ دژی نووسه‌ر و هونه‌رمه‌ند و ڕۆشنبیران به‌ چاوی خۆم ده‌بینم؛ چونكه‌ شه‌رمه‌زارییه‌ بۆ سه‌رده‌م و حكوومه‌ته‌كه‌ی ئه‌وانیش.


ئه‌م نه‌ریته‌ ناشیرینه‌ی هێرش بردنه‌ سه‌ر نووسه‌ران له‌ڕێگه‌ی غودبه‌ و مزگه‌وته‌كانه‌وه‌ ترسناكترین تیرۆری ده‌روونییه‌ بۆ سه‌ر ژیانی نووسه‌ر و ڕۆشنبیران. به‌كارهێنانی وشه‌ی “لغاو” بۆ ده‌زگای سه‌رده‌م و بۆ شێركۆ بێكه‌س كه‌ گوتوویانه‌ “پێویسته‌ لغاو بكرێن”، (لغاو!) لێكچوواندنێكی چه‌نێك مه‌ده‌نیانه‌یه‌ بۆ ده‌زگایه‌كی ڕۆشنبیری و چاپ كه‌ ده‌یه‌وێ خزمه‌تی خه‌ڵك بكازۆر هیوادارم كه‌سێك هه‌بێت ئه‌م قسانه‌ی من بگه‌یه‌نێته‌ جه‌نابی سه‌رۆكی كوردستان “مه‌سعوود بارزانی” و جه‌نابی سه‌رۆكی حكوومه‌ت د. به‌رهه‌م ساڵح و ئاگاداریان بكاته‌وه‌ له‌ مه‌ترسیی “غودبه‌ی مه‌لاكان” و فه‌توای ترسناكی یه‌ك له‌دووای یه‌كی ناو مزگه‌وته‌كان به‌ناوی دین و مزگه‌وته‌وه‌ دژی شاعیر و ڕووناكبیرانی ئه‌مڕۆ له‌ كوردستاندا. ئه‌مه‌ش زۆر جاران، وه‌كو ئێستا، ته‌نانه‌ت له‌سه‌ر بچووكترین تێكستی ئێرۆتیك، كه‌ مێژووی گۆرانی و ئه‌ده‌بیاتی كورد لێوانلێوه‌ له‌م جۆره‌ تێكست و بابه‌تانه‌.


ساڵێك به‌ر له‌ ئه‌مڕۆش، هه‌مان ئه‌و مه‌لایانه‌ و داواكاریی گشتی، به‌ هه‌مان شێوه‌ی ئه‌مڕۆ، منیان تۆمه‌تبار كرد به‌وه‌ی كه‌ من له‌ كتێبی (سوڵتانه‌ عوسمانییه‌كان) دا ڕه‌سمی خیلاعیم بڵاوكردۆته‌وه‌ و شكایه‌تیان لێكردم، كارێكی وایان كرد كه‌ من به‌ كافر و مولحید و بێ ئه‌خلاق پیشانی ڕۆڵه‌كانی میلله‌ته‌كه‌م بدرێم و قوتابیه‌كانم له‌ زانكۆ لێیان ده‌پرسیم: »مامۆستا، ڕه‌سمی خیلاعیت نه‌شركردووه‌؟«؛ خه‌ڵكی تریش هه‌بوو به‌ته‌له‌فۆن دیسان هه‌ڕه‌شه‌ی كوشتنی لێ ده‌كردم. پاشان كاتێ هه‌ر زوو تێگه‌یشتن كه‌ خۆیان نه‌یانزانیوه‌ فه‌رق له‌نێوان تابلۆی هونه‌ری و ڕه‌سمی خیلاعی بكه‌ن، شكایه‌تنامه‌كه‌یان له‌ دادگا سه‌حب كرده‌وه‌ و بێ ئه‌وه‌ی به‌ ڕوونكردنه‌وه‌یه‌ك - هیچ نه‌بێ له‌به‌ر خاتری قوتابیه‌كانم- داوای لێبوردنیشم لێ بكه‌ن چونكه‌ كه‌ڕامه‌تی ئه‌ده‌بیی منیان شكاندبوو و، وه‌ك ئه‌م جاره‌ی ئێستا، منیان به‌ “به‌دڕه‌وشت” و “عه‌به‌سی” و “بێ ئه‌خلاق” و “مولحید” و كافر پیشان دابووه‌ قوتابی و ڕۆنگۆڕ و شورتی مروور و دراوسێ و خزم و خوێنه‌ره‌كانم. ئه‌مه‌ به‌ڵگه‌ی ئه‌وه‌یه‌ كه‌ بێ ئه‌وه‌ی تۆزقالیكیش چیه‌ له‌ سیسته‌می هونه‌ر و ناوه‌رۆكی ئه‌ده‌ب تێ بگه‌ن، ده‌یانه‌وێ تیرۆر بلاوبكه‌نه‌وه‌ و به‌ ناهه‌ق نووسه‌ران ناشیرین بكه‌ن یان به‌كوشتنیان بده‌ن و ئاواره‌ی ئه‌ورووبایان بكه‌ن. سه‌یر له‌مه‌دایه‌، ئه‌م هه‌موو كاره‌ساته‌ له‌ كوردستاندا روو ده‌دا كه‌چی (یه‌كیه‌تیی نووسه‌رانی كورد) كه‌ به‌ (یه‌كیه‌تی عاره‌قخۆرانی كورد) مه‌شهووره‌، ته‌نانه‌ت فززه‌یه‌كیان – نه‌ به‌ باش نه‌ به‌ خراب – لێ نایه‌ته‌ ده‌ره‌وه‌: بۆ خۆیان دانیشتوون ته‌نیا ئیواران عاره‌قی خۆیان ده‌خۆنه‌وه‌.. بیگومان منی ئازاد و سه‌ربه‌خۆ به‌ هه‌موو شیوه‌یه‌ك حه‌زده‌كه‌م كه‌ (یه‌كیه‌تیی نووسه‌رانی كورد) پشتی (به‌یاننامه‌كه‌ی یه‌كگرتوو) بگرن! – ئه‌گه‌ر قسه‌یان كرد!


ئه‌مه‌تا ئه‌مڕۆش، وه‌ك ساڵێك به‌ر له‌ ئه‌مڕۆ، به‌ هه‌مان شێوه‌ی تۆمه‌تبار كردنی كتێبی (سوڵتانه‌ عوسمانییه‌كان) م، هه‌مان سیناریۆ دووباره‌ ده‌بێته‌وه‌ له‌ كوردستانی دیموكرات و ئازاد و یاسا سه‌روه‌ردا به‌رامبه‌ر به‌ من و به‌ شاعیرگه‌ل و نووسه‌رگه‌لێكی دڵسۆز كه‌ ده‌یانه‌وێ له‌ڕێگه‌ی ئه‌ده‌بیاته‌وه‌ خزمه‌ت به‌ وڵاته‌كه‌یان بكه‌ن.


تا ئه‌م ساڵانه‌ی دوواییش وێنه‌ی كچی كافرۆش پڕی ماڵه‌كانمان بوو، سه‌رجه‌م په‌یمانگه‌ی هونه‌ره‌ جوانه‌كان و سه‌رجه‌م كۆلێژی هونه‌ره‌ جوانه‌كان و سه‌رجه‌م وه‌رشه‌ی نیگاركێش و په‌یكه‌رتاشه‌كانی كوردستان و ته‌نانه‌ت ئه‌وانه‌ی كۆماری ئیسلامیی ئێرانیش پڕن له‌و جۆره‌ تابلۆ و په‌یكه‌ر و فۆتۆگرافه‌ ئێرۆتیك و ڕووتانه‌ی وه‌ك ئاده‌م و حه‌وا له‌كاتی ده‌ركرانیان له‌ به‌هه‌شتدا.


كه‌واته‌، بۆچی ده‌بێ بڵاوكردنه‌وه‌ی هه‌مان ئه‌و تابلۆ و ته‌ختیت و گڕافیكه‌ هونه‌رییانه‌ حه‌ڕام و كوفر و ئیلحاد بێت و نیشانه‌ی بێ ئه‌خلاقی و له‌خشته‌بردنی گه‌نجان بێت؟ سه‌رجه‌م په‌یمانگه‌ و كۆلێژی هونه‌ره‌ جوانه‌كان و تاقیگه‌كانی كۆلێژی پزیشكی، پڕن له‌ په‌یكه‌ری ڕووت و به‌ده‌نی ڕووت و گڕافیكی ڕووت. ئایا ئه‌وانیش (سه‌رجه‌م په‌یمانگه‌ و كۆلێژی هونه‌ره‌ جوانه‌كان و تاقیگه‌كانی كۆلێژی پزیشكی) دابخرێن؟


له‌به‌رئه‌وه‌ی ئه‌مه‌ دووه‌م جاره‌ كه‌ به‌ناوی دین و غودبه‌ و مزگه‌وته‌وه‌، داواكاریی گشتی و هه‌ندێ له‌ مه‌لاكان و حیزبی یه‌كگرتوو هاتوون له‌لای خوێنه‌ر و خزم و قوتابی و شورتی مرووره‌ هاوڕێكانم، منی ئیماندار به‌ مولحید و بێ ئه‌خلاق و كافر تۆمه‌تبار ده‌كه‌ن.. بۆیه‌.. ئه‌مڕۆ، به‌ ڕاشكاوی و به‌ ده‌نگی بڵنده‌وه‌ ده‌یڵێم: به‌یاننامه‌ توندوتیژه‌كه‌ی حیزبی یه‌كگرتووی ئیسلامی هه‌روه‌ها ئه‌و مه‌لایانه‌ی كه‌ له‌ ماوه‌ی مانگی ڕابردوودا به‌ فیتی “مه‌لا به‌شیر” به‌رده‌وام ناوی من و گۆڤاره‌كه‌میان به‌ بێ ئه‌خلاق و كافر و به‌دڕه‌وشت و مولحید تاوانبار كردووه‌، كارێكی وایان كرد كه‌ له‌م ماوه‌یه‌دا سه‌دان خه‌ڵكی ئیمانداری به‌له‌نگاز و خه‌ڵكی “غه‌ڵه‌ت تێگه‌یه‌ندراو” له‌و خه‌ڵكه‌ خۆشه‌ویستانه‌ی كه‌ له‌ مزگه‌وته‌كانه‌وه‌ گوێیان له‌ غودبه‌ی ئه‌و مه‌لایانه‌ بووه‌ له‌باره‌ی من، بێن به‌ ته‌له‌فۆنه‌كانیان گاڵته‌ به‌ ئه‌خلاق و كه‌ڕامه‌تم بكه‌ن و ته‌نانه‌ت هه‌ندێكیان به‌ته‌له‌فۆن هه‌ڕه‌شه‌ی كوشتنیشم لێ بكه‌ن.


به‌شێكی زۆر له‌ گه‌نج و قوتابی و خه‌ڵكی به‌سته‌زمانی گوێگری غودبه‌ی ناو ئه‌و مزگه‌وتانه‌، به‌هۆی ئه‌و به‌یاننامه‌ توندوتیژه‌ و به‌هۆی فه‌توای ناوزڕێنی ناو غودبه‌كانی مزگه‌وته‌كانه‌وه‌، وێڕای ته‌شهیر و هه‌ڕه‌شه‌، به‌رده‌وام تا ئه‌مڕۆش هاتوون به‌ ته‌له‌فۆن گاڵته‌ به‌ كه‌ڕامه‌تی خۆم و به‌ كه‌ڕامه‌تی ئه‌ده‌بی و ڕۆشنبیریی منێك »نووسه‌رێك« ده‌كه‌ن كه‌ سه‌رجه‌م ژیانم ته‌رخان كرد بۆ خزمه‌تكردنی مێژووی ئه‌ده‌بیات و ته‌رجومه‌ و شانۆ و هونه‌ر و مۆسیقا و كولتووری نه‌ته‌وه‌كه‌م؛ ته‌شهیركردن به‌ منێك كه‌ به‌قه‌ده‌ر به‌ژنی هه‌ر مه‌لایه‌كی ئه‌و مزگه‌وتانه‌ی به‌دناویان كردووم، ته‌ئلیفات و ته‌رجومه‌ و ڕۆمان و شانۆنامه‌ و كتێبم چاپكردووه‌ له‌باره‌ی مێژووی نه‌ته‌وه‌یی میلله‌ته‌كه‌م؛ منێك كه‌ به‌قه‌ده‌ر هه‌ر هه‌موو باره‌گای حیزبی یه‌كگرتوو كتێب و ئه‌رشیفخانه‌ و كتێبخانه‌م پێشكه‌ش كردۆته‌ گه‌نجه‌كان و قوتابیانی وڵاته‌كه‌م.


من كه‌ له‌ سه‌رجه‌م گۆڤاری (وێران) دا نه‌ هیج شیعر و نووسینێكم، نه‌ هیج ته‌رجه‌مه‌یه‌كیشم بلاوكردۆته‌وه‌: نه‌ده‌بووایه‌ مه‌لایه‌كانی غودبه‌ به‌ هیج شێوه‌یه‌ك له‌ غودبه‌كاندا ناوی من بهێنن به‌لام چونكه‌ ئه‌مڕۆ مه‌سه‌له‌كه‌ په‌یوه‌ندیی به‌ شیعر و هونه‌ر و ئه‌ده‌بیاته‌وه‌ هه‌یه‌ له‌م ولاته‌ به‌سته‌ زمانه‌ی مندا بۆیه‌ به‌ ئه‌ركی خۆمی ده‌زانم له‌پێناو به‌رگریكردن له‌ ئازادیی هونه‌ر و ئه‌ده‌بیات و راده‌ربرین، هه‌روه‌ها له‌پێناو به‌رگریكردن له‌ كه‌رامه‌ت و ئیمان و ئه‌خلاقی به‌رزی خۆم و ئه‌و هاوڕإ نووسه‌رانه‌م كه‌ به‌ ناره‌وا كه‌وتوونه‌ته‌ به‌ر هه‌ڕه‌شه‌ی حیزبی یه‌كگرتووی ئیسلامی و مه‌لاكانیان، هاتم ئه‌م وتاره‌ بنووسم.


به‌ ده‌نگی بڵند ده‌یڵێم: ئه‌م تێگه‌یشتنه‌ هه‌ڵه‌ و نادروسته‌ی كه‌ ئه‌مڕۆ لیژنه‌ی ڕۆشنبیریی ئه‌وقاف و داواكاریی گشتی و لیژنه‌ی دینی له‌ناو په‌رله‌مانی كوردستاندا بۆ ئه‌ده‌بیات و شیعر و هونه‌ره‌ جوانه‌كان هه‌یانه‌، تێگه‌یشتنێكی جاهیلانه‌یه‌. لێكدانه‌وه‌كانیان بۆ هونه‌ر و شیعر و ئه‌ده‌بیات ئیفلیج و نادروسته‌ چونكه‌ هیچ په‌یوه‌ندییه‌كیان نیه‌ به‌ فه‌لسه‌فه‌ی هونه‌ر و میتافۆره‌كانی شیعر و هونه‌ر و ئه‌ده‌بیاته‌وه‌. هه‌ر بۆیه‌ش هه‌میشه‌ نووسه‌ر و هونه‌رمه‌ند و شاعیره‌كان زۆر به‌ئاسانی و زوو زوو ڕووبه‌ڕووی دادگا ده‌كه‌نه‌وه‌ و بێ ئه‌وه‌ی پاشانیش داوای لێبوردنیان لێ بكه‌ن. ئه‌مه‌ وا ده‌كا هه‌ر كه‌سێك سبه‌ینێ سووك و ئاسان بێت شكایه‌ت له‌ كه‌سێكی تر بكا به‌هۆی ئه‌وه‌ی كه‌ بۆ نموونه‌ سبه‌ینان نانی به‌یانی ناخوا.


سیسته‌می دین جیاوازه‌ له‌ سیسته‌می هونه‌ر و میتافۆره‌كانی. سیسته‌می دین جیاوازه‌ له‌ سیسته‌می ئه‌ده‌بیات و شیعر و میتافۆره‌كانیان: “المعنی فی قلب الشاعر” حه‌وت ساڵه‌ گوتراوه‌. زۆربه‌ی مه‌لاكانی ئه‌مڕۆ و لیژنه‌ی ئه‌وقاف و حیزبه‌ ئیسلامییه‌كان له‌م ڕاستییانه‌ تێ ناگه‌ن: حوكمی دین و پێوه‌ری دین ده‌خه‌نه‌ جێگه‌ی حوكمی ئێستاتیك و پێوه‌ره‌ هونه‌رییه‌كانه‌وه‌. ئه‌مه‌ كاره‌ساته‌، جه‌هاله‌ته‌، له‌ تیرۆر و حه‌ماقه‌ت زیاتر هیچی تر به‌رهه‌م ناهێنێ.


من به‌ڕاشكاوی و به‌ جیددییه‌وه‌ ده‌ڵێم: ئه‌م مه‌لا و غودبه‌خوێن ئه‌ندام لیژنانه‌ی ئه‌وقاف و ئه‌م كادیره‌ حیزبییه‌ ئیسلامییانه‌، ئه‌گه‌ر زۆر زۆر باوه‌ڕیان وایه‌ كه‌ لێكدانه‌وه‌ هونه‌ری و ته‌ئویلاته‌ شیعرییه‌كانی خۆیان “ته‌ئویلاتی مه‌لا و غودبه‌خوێن و كادیره‌ حیزبییه‌ ئیسلامییه‌كان” له‌ ته‌ئویلات و تێگه‌یشتنه‌كانی من ڕاستتر و دروستتره‌ له‌باره‌ی ئه‌ده‌بیات و هونه‌ر و شیعر و فه‌لسه‌فه‌ی هونه‌ر كه‌ ئیختیساسی منه‌، ئه‌وا به‌ جیددی ده‌ڵێم من هیچ مانیعی ئه‌وه‌ نیم له‌وكاته‌دا با ئه‌وان “ئه‌و مه‌لا و كادیره‌ ئیسلامییانه‌” با بێن له‌جیاتی من شیعر بنووسن و وانه‌ی فه‌لسه‌فه‌ی هونه‌ر له‌ (كۆلێژی هونه‌ره‌ جوانه‌كان) دا بڵێنه‌وه‌ و منیش له‌و كاته‌دا له‌جیاتی ئه‌وان ده‌چم ده‌بمه‌ مه‌لا له‌ مزگه‌وتێك.


به‌ قوڕئان ئه‌م قسه‌یه‌ به‌ڕاست ده‌كه‌م ئه‌گه‌ر ئه‌وان، خۆیان له‌ منی پسپۆری له‌ بواری (فه‌لسه‌فه‌ی هونه‌ر) به‌ نووسه‌رتر و هونه‌رناستر ده‌زانن و ده‌یانه‌وێ پیشه‌ی نووسه‌ری موماره‌سه‌ بكه‌ن، با بێن له‌جیاتی من مێژووی هونه‌ر و مێژووی ته‌رجومه‌ و مێژووی شانۆ و مێژووی ئه‌ده‌بیات و مێژووی مۆسیقا و مێژووی كوردستان بنووسنه‌وه‌ و شیعر بنووسن و چیرۆك بنووسن و ته‌نانه‌ت گۆڤاره‌كه‌شم “گۆڤاری وێران” هه‌ر خۆیان به‌ڕێوه‌ی ببه‌ن؛ منیش له‌وكاته‌دا ده‌چم له‌ مزگه‌وتێكی نزیك گه‌ڕه‌كه‌ی خۆمان ده‌بمه‌ مه‌لا، یان ده‌بمه‌ كادێرێكی پێشكه‌وتووی یه‌كگرتووی ئیسلامی؟ ئایا ئه‌مه‌ ده‌كرێ؟


ده‌، كه‌واته‌، واز له‌ مامۆستا و هونه‌رمه‌ند و دارتاش و نووسه‌ر و ئاسنگه‌ر و شاعیر و پزیشك و ڕۆشنبیر و بازرگانه‌كان بێنن: هه‌ر كه‌س با كاری خۆی بكا. نان بۆ نانه‌وا، گۆشت بۆ قه‌ساب.مه‌لا به‌شیر، كه‌ ئه‌ویش پایه‌ی په‌رله‌مانیه‌كه‌ی خۆی هه‌ر له‌ ئێستاوه‌ به‌هۆی سووئی ئیستیفاده‌ له‌ پارتی دیموكراتی كوردستانه‌وه‌ خسته‌ خزمه‌ت ئیسلامی سیاسیی توندوتیژه‌وه‌ و گوایه‌ دكتۆرایشی له‌ ئه‌ده‌ب وه‌رگرتووه‌؛ هیوادارم ئه‌گه‌ر ئه‌م قسانه‌ی من ڕاست نیه‌ له‌باره‌ی ئه‌وه‌ ئاواته‌خوازم له‌و مه‌لا غودبه‌ده‌رانه‌ بگه‌یه‌نێت و به‌ گوێچكه‌ی “هاوفیكره‌ یه‌كگرتووه‌كانی” بچرپێنێت و تێیان بگه‌یه‌نێت: ئه‌گه‌ر بڵاوكردنه‌وه‌ی چیرۆكه‌كه‌ی شهاب الدین التیفاشی و شیعره‌كه‌ی زانا خه‌لیل به‌ كوفر و ئیلحاد بژمێردرێت، ئه‌وا پێویسته‌ سه‌رجه‌م هه‌شت به‌رگه‌كه‌ی “ڕشته‌ی مرواری”یش بسووتێنین و بشچین به‌ قسه‌ی ئه‌و مه‌لایانه‌، مه‌لایه‌كی زانای وه‌ك “علا الدین سه‌ججادی” به‌ كافر و مولحید له‌قه‌ڵه‌م بده‌ین. جگه‌ له‌مه‌ش زۆربه‌ی به‌رهه‌مه‌كانی شێخ ڕه‌زای تاڵه‌بانی و شێخ ئه‌حمه‌دی جه‌زیری و مه‌لای گه‌وره‌ و ئه‌حمه‌دی نالبه‌ند و حاجی قادری كۆیی و ده‌یان نووسه‌ری كلاسیكی دیكه‌مان بخه‌ینه‌ ناو دادگای په‌رله‌مانی كوردستانه‌وه‌ و له‌لایه‌ن لیژنه‌ی وه‌زاره‌تی ئه‌وقاف و داواكاریی گشتییه‌وه‌ شكایه‌تیان لێ بكه‌ین و گۆڕه‌كانیان هه‌ڵبده‌ینه‌وه، به‌تایبه‌تیش مه‌لا خدری شاره‌زووری ناودار به‌ “نالی”، چونكه‌ له‌ شیعری “مه‌ستووره‌”دا له‌ سێ لاپه‌ڕه‌ی فراواندا باسی ته‌نیا یه‌ك شوێنی ژن ده‌كا: باسی دوڕ.. عه‌وره‌تی ئافره‌ت.


هه‌موو نیوه‌ڕۆیه‌كی ڕۆژی هه‌ینی، خه‌ڵكی هه‌ژار و به‌له‌نگازی كوردستان هه‌ڵته‌ك هه‌ڵته‌ك به‌سته‌زمانانه‌ ده‌چنه‌ غودبه‌ی مزگه‌وته‌كان بۆئه‌وه‌ی بیر و گیان و ده‌روونیان كه‌مێك ئارام ببێته‌وه‌ و له‌وێ به‌هۆی مه‌لاكانه‌وه‌ فێری ئه‌وه‌ بكرێن كه‌ چۆن چێژ له‌ ئه‌ده‌بیات و جوانی و نیعمه‌تی خودا و هونه‌ر و كتێب وه‌ربگرن؛ نه‌ك وایان لێ بكرێت چیرۆك و گۆڤار و شیعر و ده‌زگای چاپ و كولتووریان له‌پێش چاو بكه‌وێت و بكرێن به‌ دوژمنی ئه‌و نووسه‌رانه‌ی خزمه‌تی میلله‌تی خۆیان ده‌كه‌ن.


(2 هۆی دووه‌م كه‌ وایكردووه‌ هه‌ندێ مه‌لا دیسان له‌ غودبه‌كانیاندا گۆڤاری “وێران” تۆمه‌تبار بكه‌ن ئه‌وه‌یه‌ كه‌ له‌ هه‌مان گۆڤاردا ڕێگه‌مان به‌ بڵاوكردنه‌وه‌ی شیعرێك داوه‌ به‌ ناونیشانی “فرمێسكی سووری پێغه‌مبه‌ره‌كان” نووسراوی شاعیری به‌هره‌مه‌ند “زانا خه‌لیل”. كه‌ من به‌ یه‌كێك له‌ جوانترین شیعره‌كانی سه‌رده‌می ئه‌مڕۆی ده‌زانم.


شیعره‌كه‌ هه‌ر له‌ ناونیشانه‌كه‌یه‌وه‌ دیاره‌ كه‌ شاعیر چه‌نێك بۆ حاڵی سه‌ختی به‌شه‌ریه‌ت و مرۆڤایه‌تی، غه‌مگین و په‌رۆشه‌ پرسیارێكی گوماناوی: ئه‌م شیعره‌، دوو جاران پێش ئه‌مڕۆ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌، جاری یه‌كه‌م له‌ دیوانی سه‌ربه‌خۆی شاعیر، دووه‌م جار له‌ گۆڤاری “شیعر” كه‌ له‌ بنكه‌ی “نما” له‌ هه‌ولێر له‌ 2008 ده‌رده‌چوو. پرسیاره‌ گوماناوییه‌كه‌ ئه‌مه‌یه‌: بۆچی ئه‌وكاته‌ دوو جاران له‌سه‌ر یه‌كتر هیچ مه‌لایه‌ك و هیچ حیزبێكی یه‌كگرتووی ئیسلامی باسی نه‌كرد و فه‌توای له‌سه‌ر ده‌رنه‌كرد، بۆ؟؟ به‌ڵام كاتێك له‌ گۆڤاری “وێران”دا و له‌لایه‌ن ده‌زگای چاپ و په‌خشی “ئاراس”ه‌وه‌ بڵاوكرایه‌وه‌، ئه‌م هه‌را و قیامه‌ته‌یان له‌سه‌ر دروستكرد؟ وه‌ڵامی ئه‌م پرسیاره‌، زۆر ئاشكرایه‌. مه‌به‌ستێكی حیزبی و سیاسی و شه‌خسی له‌پشته‌وه‌ی ئه‌م هه‌رایه‌ هه‌یه‌“هه‌ر بۆ زانیاریی زیاتریش، هه‌مان شیعری ناوبراو ته‌رجه‌مه‌ی فه‌ڕه‌نسی كراوه‌ و له‌ گۆڤاری Action Poetique، له‌ پاریــــس، كه‌ Henri DELUY سه‌رنووسه‌ره‌كه‌یه‌تی، له‌ سێپته‌مبه‌ری 2009 له‌ ڕێزی شیعره‌ كوردییه‌ هه‌ره‌ جوانه‌كان نرخێندراوه‌ و بڵاوكراوه‌ته‌وه‌”.


له‌ شیعره‌كه‌یدا شاعیر به‌هیچ شێوه‌یه‌ك نه‌یگوتووه‌ كه‌ ئه‌مه‌ باس و خواسی ڕاسته‌قینه‌ی پێغه‌مبه‌ره‌كانه‌، نه‌هاتووه‌ تۆژینه‌وه‌یه‌كی ڕه‌خنه‌گرانه‌ له‌باره‌ی پێغه‌مبه‌ره‌كان بنووسێت، واته‌ له‌ چوارچێوه‌یه‌كی مه‌عریفی و ئه‌كادیمیدا كاره‌كه‌ی نه‌كردووه‌ و به‌ پێوه‌ری لۆژیك و په‌خشان دیدی خۆی ده‌رنه‌بڕیوه‌؛ به‌ڵكو شاعیر ویستوویه‌تی ته‌نانه‌ت له‌ شتێك بدوێ كه‌ ئه‌سڵه‌ن هیچ په‌یوه‌ندییه‌كی به‌ دینه‌وه‌ نیه‌: ئاواره‌یی خۆی و جیله‌ سه‌رگه‌ردانه‌كه‌ی خۆی به‌ده‌ست زوڵمی ڕژێمی ێه‌دام و واقیعی ناهه‌مواری كوردستانه‌وه‌ باس كردووه‌.

زانا خه‌لیل له‌ شیعره‌كه‌ی خۆیدا باسی ئاواره‌بوون و ده‌ربه‌ده‌ربوونی گه‌نجه‌كانی نه‌وه‌ی ساڵانی هه‌شتا ده‌كات كه‌ چۆن باری ناهه‌مواری جه‌نگ و واقیعی كوشنده‌ی عیراق ئه‌و هه‌موو گه‌نجه‌ جوان و مرۆڤه‌ دڵچاكه‌ “یه‌عقووب ئاسا” و “ئاده‌م ئاسا” و “مووسا ئاسا” و نووح ئاسایه‌ی، ئاواره‌ی ئه‌ورووپا كرد و سه‌رگه‌ردانی كردن و تووشی كاری خراپی كردن.


میتافۆری ناوی هه‌ر یه‌ك له‌ پێغه‌مبه‌ره‌كان واتای مرۆڤی سه‌رگه‌ردانی واقیعی ئه‌مڕۆ ده‌گه‌یه‌نێ: جه‌مال غه‌مبار، دلاوه‌ر قه‌رداغی، به‌ختیار عه‌لی، لاله‌ عه‌بده‌، ڕزگار شێخانی، به‌ڕۆژ ئاكره‌یی، عبدالله‌ په‌شێو، ئازاد نانه‌كه‌لی، فه‌رهاد شاكه‌لی.. كه‌ چۆن به‌ده‌ست جه‌نگ و ناهه‌موارییه‌كانی ئه‌مڕۆوه‌ له‌ ئه‌وروپا سه‌رگه‌ردان بوون و ژیانیان لێ تێكچوو، ئه‌مڕۆ له‌ كوردستان و له‌ ئه‌وڕووپاش سه‌دان كه‌س و گه‌نجی ئاواره‌ هه‌ن ناویان مووسا و عیسا و ئیبراهیم و ئیسماعیله‌ كه‌چی قۆڵبڕ و دز و حه‌شیشه‌فرۆش و ڕووت و ڕه‌جاڵ و پیاوكوژیشن. ئه‌م ناوانه‌ ته‌نیا ڕه‌مز و میتافۆرێكن بۆ ئه‌و مرۆڤه‌ ده‌ربه‌ده‌ر و دووره‌وڵاتانه‌ی كه‌ ناهه‌مواریی ژیان و واقیعی كوشنده‌ی ئه‌مڕۆ، وه‌ك پێغه‌مبه‌ره‌كان، ئاواره‌ی ده‌ره‌وه‌ی وڵاتی خۆیانی كردوون. به‌رگریكردنێكه‌ له‌ كه‌ڕامه‌تی مرۆڤی ئاواره‌ و ده‌ربه‌ده‌ر ، كه‌ له‌سه‌ر هه‌ق و به‌ناچاری ده‌ربه‌ده‌ركراون، ده‌ربڕینێكی ئینساندۆستانه‌یه‌ له‌باره‌ی تراژیدیای مرۆڤی ئاواره‌ی هه‌لاهه‌لابووی ده‌ست جه‌نگ و سیسته‌مه‌ گه‌نده‌ڵه‌كانی وڵاتانی ڕۆژهه‌ڵات، شیعره‌كه‌ی زانا خه‌لیل، هه‌ر له‌ ناونیشانه‌كه‌یه‌وه‌ “فرمێسكی سووری پێغه‌مبه‌ره‌كان” دیاره‌ كه‌ شاعیر چه‌نێك بۆ حاڵی سه‌ختی به‌شه‌ریه‌ت و مرۆڤایه‌تی، غه‌مگین و په‌رۆشه‌.


ئه‌م دیده‌ شاعیرانه‌ به‌شه‌ردۆستییه‌ی زانا خه‌لیل، له‌جیاتی ئه‌وه‌ی له‌لایه‌ن مه‌لاكانه‌وه‌ ده‌ستخۆشی لێ بكرێت و ئافه‌رینی پێ بگوترێت، كه‌چی به‌داخه‌وه‌ له‌ناو غودبه‌كاندا ده‌یانه‌وێ ئه‌م كوڕه‌ گه‌نجه‌ شاعیره‌ ڕیسوا و ناشیرین بكرێت، وه‌ك شێركۆ بێكه‌س و ده‌زگای سه‌رده‌م »لغاو« بكرێت.


ئه‌مه‌یه‌ به‌دبه‌ختیی كورد: حیزبه‌ ئیسلامی و مه‌لاكانمان له‌ شیعر و مێتافۆری شیعر و له‌ زمانی شیعر تێناگه‌ن و دێن قه‌ومه‌كه‌ی خۆیان به‌ كافر و مولحید له‌ قه‌ڵه‌م ده‌ده‌ن وابزانم ئه‌ركی شاعیرانیش ئه‌وه‌ نیه‌ كه‌ بچین ده‌وره‌یه‌ك بۆ مه‌لاكان بكه‌ینه‌وه‌ بۆئه‌وه‌ی فێری “ئێستێتیكا”ی شیعر و میتافۆری شیعریان بكه‌ین.


من هه‌رگیز هیچ هونه‌رمه‌ندێكی شێوه‌كاری و مۆسیقاژه‌ن و شاعیرێك یان په‌یكه‌رتاشێكم نه‌دیوه‌ هیچ ڕۆژێك هاتبن خۆیان هه‌ڵقورتاندبێته‌ ناو دینه‌وه‌ و ته‌فسیری ئایه‌تێكی قوڕئانیان كردبێت. كه‌واته‌ مه‌لاكانیش به‌‌تایبه‌تیش ئه‌وانه‌ی له‌ میتافۆری شیعر و له‌ كردنه‌وه‌ی ڕه‌مزه‌كانی شیعر تێناگه‌ن، ئه‌و مه‌لایانه‌ی له‌ هونه‌ر تێناگه‌ن و لێكدانه‌وه‌ی ماناكانی هونه‌ر كاری ئه‌وان نیه‌، پێویست وایه‌ “مادام تخوونی دنیای ئه‌ده‌ب و هونه‌ر ده‌كه‌ون” پێویست وایه‌ به‌ پێوه‌ری دین و حوكمی دین هونه‌ر و ئه‌ده‌بیات هه‌ڵنه‌سه‌نگێنن.


مه‌لاكان، كادیره‌ پێشكه‌وتووه‌كانی حیزبه‌ ئیسلامییه‌كان، به‌ مه‌لا به‌شیریشه‌وه‌ كه‌ ده‌یه‌وێ سووئی ئیستیفاده‌ له‌ په‌رله‌مانتارییه‌كه‌ی خۆی بكات، مافی ئه‌وه‌یان به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك نیه‌ كه‌ وه‌كو جاران خۆیان له‌به‌رده‌م خه‌ڵك وه‌ك “دووازده‌ عیلم” پێشان بده‌ن و له‌ڕێگه‌ی پێوه‌رێكی به‌رته‌سكی دینه‌وه‌ بێن به‌بێ هیچ به‌ڵگه‌یه‌ك هونه‌رمه‌ند و شاعیر و ڕۆشنبیران به‌ كافر و مولحید و بێ ئه‌خلاق له‌ قه‌ڵه‌م بده‌ن.


جاران مه‌لا »دووازده‌ عیلم« بوون؛ خه‌ڵك پشتیان ئێشابا ده‌چوونه‌ لای مه‌لا: به‌ڵام ئه‌مڕۆ ده‌چنه‌ لای پزیشك. ژنی خۆیان ته‌ڵاق دابا ده‌چوونه‌ لای مه‌لا: به‌ڵام ئه‌مڕۆ ده‌چنه‌ لای قازی و دادگا. خه‌ونیان دیبا ده‌چوونه‌ لای مه‌لا: به‌ڵام ئه‌مڕۆ ده‌چنه‌ لای فاڵچی و پافلۆڤ و فڕۆید...به‌م شێوه‌یه‌، ئه‌مڕۆ، كاتی هاتووه‌ كه‌ هونه‌ر و ئه‌ده‌بیاتیش وه‌ك زانستی پزیشكی و خه‌ون و یاسا و زانسته‌كانی تر سه‌ربه‌خۆیی خۆی و كه‌ڕامه‌تی خۆی وه‌ده‌ست بهێنێته‌وه‌ و ئۆتۆنۆم بژی.


له‌جیاتی ئه‌م فه‌توا و غودبه‌ توندوتیژانه‌ی نیوه‌ڕۆی ڕۆژانی جومعان، كادیره‌ ئیسلامی و مه‌لاكانیش، ئه‌گه‌ر حه‌زده‌كه‌ن بێنه‌ ناو مه‌حفه‌لی نووسه‌ر و شاعیر و هونه‌رمه‌ندانه‌وه‌، به‌خێر بێن: ده‌توانن وه‌كو به‌هه‌شتی “مه‌لای جه‌زیری” و “نالی” و “مه‌لای گه‌وره‌” و “علا و الدین سه‌ججادی” وه‌ك ده‌یان مه‌لای نووسه‌ری گه‌وره‌ی دیكه‌، با ده‌ست بده‌نه‌ قه‌ڵه‌م و كتیب بنووسن یان له‌ گۆڤار و ڕۆژنامه‌كاندا بنووسن: به‌ پێوه‌ری ئه‌ده‌بیات »نه‌ك به‌ پێوه‌ری غودبه‌ و فه‌توا« بكه‌ونه‌ ده‌مه‌قاڵی و ڕه‌خنه‌ و باس و خواسی هونه‌ر و ئه‌ده‌بیاته‌وه‌. ئه‌وكاته‌ دنیای ئه‌ده‌بیات و هونه‌ر له‌سایه‌ی ڕه‌خنه‌ و بۆچوونه‌كانی ئه‌وانه‌وه‌، بێگومان، ڕه‌نگینتر و گه‌شاوه‌تریش ده‌بێ. له‌وه‌ خۆشتر؟ له‌وه‌ خۆشتر له‌گه‌ل مه‌لایه‌ك باسی نیكۆس كازانتزاكی و دیكارت و كانت و ئه‌دۆرنۆ و هیگل بكه‌ین؟!



به‌ڵام غه‌یره‌ز ئه‌مه‌، كه‌واته‌، ئه‌م مه‌لایانه‌ ده‌یانه‌وێت به‌زۆریی زۆرداره‌كی نووسه‌ر و هونه‌رمه‌ند و شاعیران ڕاكێشنه‌ ناو مه‌یدانی ئیختیساسی خۆیانه‌وه‌ كه‌ دینه‌، ڕایانكێشنه‌ شه‌ڕێكی ناچار دژی خۆیان و غودبه‌كانیان. كه‌ ئه‌مه‌ش كارێكی زۆر ناشایسته‌یه‌.


من به‌ ڕه‌وانیه‌وه‌ ده‌یڵێم: ناوزڕاندنی نووسه‌ران و هونه‌رمه‌ندان له‌ناو غودبه‌كانی ڕۆژی هه‌ینیدا كه‌ ماوه‌یه‌كی زۆره‌ بۆته‌ مۆدێل، له‌ بێ ئاگاداری و تێنه‌گه‌یشتنی ئه‌و مه‌لایانه‌وه‌ سه‌رچاوه‌ی گرتووه‌ له‌هه‌مبه‌ر سیسته‌می شیعر و فه‌لسه‌فه‌ی هونه‌ر و ماناكانی هونه‌ری هاوچه‌رخ”.ئه‌م مۆدیله‌ی فه‌توا ده‌ركردن له‌پێناو ناوزڕاندنی نووسه‌ر و هونه‌رمه‌ندانی دڵسۆزی میلله‌ت، ئه‌گه‌ر به‌رده‌وام بێت، وا له‌ شاعیر و ڕووناكبیران ده‌كات كه‌ ئه‌وانیش چیتر هیچ ڕێز و حورمه‌تێك بۆ مه‌لای غودبه‌كان نه‌هێڵنه‌وه‌ كه‌ من یه‌ك بۆ خۆم هه‌رگیز ته‌مه‌ننای ئه‌مه‌ ناكه‌م.


بۆیه‌ له‌ دڵه‌وه‌ و به‌ ڕێز و حورمه‌ته‌وه‌ به‌ هه‌موو ئه‌و مه‌لایانه‌ ده‌ڵێم كه‌ ناوی من و زانا خه‌لیل، نووسه‌رانی دیكه‌ی گۆڤاری “وێران” و ده‌زگای ئاراسیان هێناوه‌؛ ئاواته‌خوازم: با شه‌ڕی نێوان ڕووناكی و تاریكی، شه‌ڕی نێوان نوور و جه‌هاله‌ت نه‌كه‌نه‌ شه‌ڕی نێوان نووسه‌ر و مه‌لاكان.


هه‌ر لێره‌شه‌وه‌، ئاواته‌خوازم لیژنه‌ی وه‌زاره‌تی ئه‌وقاف، سكاڵانامه‌كه‌ی خۆی دژی گۆڤاری “وێران” له‌ دادگا بكشینێته‌وه‌: بۆئه‌وه‌ی بتوانین له‌سه‌ر لاپه‌ڕه‌ی گۆڤاره‌ ڕۆشنبیری و ئه‌ده‌بییه‌كاندا به‌ئاشكرا، نه‌ك له‌و شوێنه‌ی كه‌ جێگه‌ی تۆمه‌تبار و تاوانبارانه‌، درێژه‌ به‌ گفتوگۆی ڕه‌خنه‌گرانه‌ بده‌ین.



ئاواته‌خوازم.له‌گه‌ڵ ئه‌وپه‌ڕی ڕێزم بۆ ئه‌و مه‌لا زانا و مه‌لا ڕۆشنبیره‌ مه‌زنانه‌ی كه‌ به‌درێژایی مێژووی كورد هه‌ندێكیان تا ئه‌مڕۆش، بڵێسه‌ی داهێنان و ڕووناككردنه‌وه‌ی كولتوور بوونه‌ له‌ كوردستاندا؛ كه‌ به‌بێ ئه‌وان ئه‌مڕۆشمان نه‌ده‌بوو.


سه‌رچاوه‌: سایتی ڕاستگۆ

Wednesday, April 21, 2010

وێبڵاگی قوتابخانه‌ێ کوردی له‌ ئه‌د‌ێڵاید

Friday, April 09, 2010

کردنه‌وه‌‌ی قوتابخانه‌ی کوردی

کردنه‌وه‌‌ی قوتابخانه‌ی
کوردی

خه‌مخۆرانی زمانی کوردی!

دایکان و باوکانی به‌ڕێز!

هه‌موو کوردانی دانیشوی ئه‌ده‌ڵایدو گشت خه‌مخۆرانی زمانی دایک و به‌ تایبه‌ت دایک و باوکانی هێژا ئاگادار ده‌که‌ین که‌ له‌ پێناوی کردنه‌وه‌ی قوتابخانه‌ی کوردی بۆ فێرکردنی زمانی شیرینی دایک به‌ منداڵانی کورد له‌م شاره،‌ کۆبونه‌وه‌یه‌کی به‌رین له‌ ڕۆژی 10/4/2010 پێک دێت. بۆ لێدوان و باسکردن سه‌باره‌ به‌ چۆنیه‌تی کردنه‌وه‌ و به‌ڕێوه‌بردنی ئه‌و قوتابخانه‌ داواکارین له‌و کۆبونه‌وه‌یه‌دا به‌شداری بکه‌ن.

به‌شداریتان نیشانه‌ی خه‌مخۆری و‌ په‌رۆشیتانه‌ بۆ منداڵانی کورد و زمانی شیرینی کوردی.

شوێن: 23 Coglin street, Adelaide

ڕۆژ: 10/ 04/ 2010

کات: 11:00am-01:00pm


بۆزانیاری زیاتر پێوه‌ندیی بکه‌ن به‌: 0423231150 - 0433278717

Friday, March 19, 2010

جه‌مال غه‌مبار به‌ هه‌گبه‌یه‌ك خۆشه‌ویستی و شیعره‌وه‌ له‌ باوه‌شی نیشتماندا


ئا/ ژاوێن شاڵی

‌ 17/3/2010


جه‌مال غه‌مبار به‌ هه‌گبه‌یه‌ك خۆشه‌ویستی و شیعره‌وه‌ له‌ باوه‌شی نیشتماندا ‌ ئا/ ژاوێن شاڵی‌ 17/3/2010له‌ سه‌ره‌تای ئه‌م وه‌رزه‌ سه‌وزه‌دا بارانێك ورد ورد به‌سه‌ر گوڵزاری شاردا ده‌بارێت، پایزێكی میهره‌بان به‌ناو ده‌روازه‌كانی به‌هاردا تێده‌په‌ڕێت، ئه‌و له‌گه‌ڵ سه‌وزبوونه‌وه‌ی لاولاوه‌كاندا دێته‌وه‌و جانتاكه‌ی بۆنی نێرگز و پایزو بارانی لێدێت.رۆحێكی غه‌ریب به‌ خه‌رمانێك له‌ یاده‌وه‌ریی به‌جێماوه‌وه‌ خۆی به‌ كۆڵانه‌كانی شاردا ده‌كاته‌وه‌و به‌ده‌م گه‌ڕانه‌وه‌ بۆ مناڵی پیاسه‌یه‌ك به‌ناو شه‌قامه‌كانی زه‌مه‌ندا ده‌كات و ئێواره‌یه‌ك چاوانی پڕ ئیشتیاقمان به‌ بارانی دیدارێك ئه‌شواته‌وه‌و هاوده‌نگی مۆسیقایه‌كی حه‌زین شیعربارانی رۆحمان ده‌كات و پڕمان ده‌كاته‌وه‌ له‌ موحیبه‌تی پایزو خه‌مه‌كانی هه‌ڵوه‌رین. ئه‌و هه‌ناسه‌یه‌كی پایزه‌و له‌ دووری نیشتماندا فرمێسكی غوربه‌تی لێده‌رژێت.


چه‌ند رۆژێك له‌مه‌وبه‌ر و له‌سه‌ر بانگهێشتی كه‌ناڵی ئاسمانیی كوردسات، شاعیری ئازیز (جه‌مال غه‌مبار) پاش ده‌ ساڵ دووری له‌ نیشتمان و هاوڕێ و دۆست و خوێنه‌رانی، به‌ هه‌گبه‌یه‌ك خۆشه‌ویستی و شیعرو به‌رهه‌می نوێوه‌ گه‌ڕایه‌وه‌ باوه‌شی سلێمانی.


به‌ ئاماده‌بوونی ژماره‌یه‌كی زۆر له‌ ئه‌دیب و هاوڕێ و ئه‌ده‌بدۆست و هه‌وادارانی دونیا شیعریه‌كه‌ی، غه‌مبار رۆژی یه‌كشه‌ممه‌ 14/3/2010 له‌ هۆڵی ته‌واو له‌ سلێمانی سه‌عات 4ی پاشنیوه‌ڕۆ یه‌كه‌مین كۆڕی شیعری سازكرد.له‌باره‌ی گه‌ڕانه‌وه‌ی و ئه‌و پرۆژه‌و به‌رنامانه‌ی هه‌یه‌تی له‌م سه‌فه‌ره‌یدا، (جه‌مال غه‌مبار) له‌ دیدارێكی كورتدا به‌ ئه‌ده‌ب و هونه‌ری راگه‌یاند:دیاره‌ من بۆ ده‌ ساڵ ده‌چێت دوورم له‌ نیشتمانه‌وه‌، له‌ پشت گه‌ڕانه‌وه‌شمه‌وه‌ ئاسووده‌ییه‌كی زۆر هه‌یه‌و به‌خته‌وه‌رم به‌م گه‌ڕانه‌وه‌یه‌، له‌پشت ئه‌م گه‌ڕانه‌وه‌یه‌وه‌ كۆمه‌ڵێك مانا هه‌یه‌، له‌ سه‌روو هه‌موویانه‌وه‌ جارێكیتر ئاشنابوونه‌وه‌ به‌ كوردستان، به‌ سلێمانی، پاشان ئاشنابوونه‌وه‌ به‌م جه‌ماوه‌ره‌ خۆشه‌ویسته‌ی له‌ ئێواره‌ كۆڕه‌كه‌ی رۆژی یه‌كشه‌ممه‌دا ئاماده‌ییه‌كی جوانیان هه‌بوو، ئه‌وانه‌ جارێكیتر رۆحی منیان ئاسووده‌ كرده‌وه‌.


له‌م گه‌ڕانه‌وه‌یه‌مدا كۆمه‌ڵێ چالاكی و پرۆژه‌ی ئه‌ده‌بیم هه‌یه‌ له‌وانه‌، سازدانی چه‌ند كۆڕێك وه‌ك ئه‌وه‌ی له‌ سلێمانی كردمان، كۆڕێك له‌ شاری هه‌ولێرو له‌ شارۆچكه‌كانی رانیه‌، هه‌ڵه‌بجه‌ی شه‌هیدو ده‌ربه‌ندیخان و كه‌لار. خۆم پلانم هه‌بوو بچمه‌ شاره‌كانی تری وه‌ك چه‌مچه‌ماڵ و كه‌ركوكیش، ئه‌گه‌ر زه‌مه‌ن رێگه‌م بدا زۆرم پێخۆشه‌، ئه‌گه‌رچی ماوه‌ی گه‌ڕانه‌وه‌م لێره‌ زۆر كورته‌، هیوادارم بتوانم شتێك بكه‌م، ئه‌گه‌ر نه‌شمكرد هیوادارم ئه‌و خۆشه‌ویستانه‌ی ئه‌وێ به‌ گه‌وره‌یی خۆیان بمبورن، هه‌وڵئه‌ده‌م له‌ گه‌ڕانه‌وه‌كانی داهاتوودا سه‌ردانی ئه‌وانیش بكه‌م.


مایه‌ی خۆشحاڵیم بوو كه‌ ژماره‌یه‌كی زۆر له‌ گه‌نجان ئاماده‌ی كۆڕه‌كه‌ی سلێمانی بوون، ژماره‌یه‌ك له‌ گه‌نجان هه‌میشه‌ له‌ په‌یوه‌ندیدان، من بۆخۆم پێم خۆشه‌ له‌گه‌ڵ توێژی گه‌نجاندا هه‌میشه‌ دایالۆگم هه‌بێ، گوێیان لێ بگرم و له‌ڕێی ئه‌وانه‌وه‌ پاش ده‌ ساڵ دووری بزانم چی ئه‌گوزه‌رێ، ئه‌مانه‌ كۆمه‌ڵێك پرۆژه‌ی زۆر گرنگن لای من.


یه‌كێكی تر له‌ پرۆژه‌كانم چاپكردنی دیوانێكه‌ به‌ ناونیشانی (رووبارێك به‌ قه‌ڵه‌می خۆی)، كه‌ بڕیاره‌ له‌ رۆژانی داهاتوودا ته‌واو بێت، زۆربه‌ی ئه‌و شیعرانه‌ كاتی خۆی له‌ رۆژنامه‌و گۆڤاره‌كاندا بڵاوبوونه‌ته‌وه‌، به‌ڵام وه‌ك دیوان چاپنه‌كراون، یه‌كێك له‌و شتانه‌ی ئیشم له‌سه‌ركردووه‌ نزیكه‌ی پێنج شه‌ش قه‌سیده‌م ئاوێته‌كردووه‌ له‌ قه‌سیده‌یه‌كدا، كۆمكردوونه‌ته‌وه‌و هه‌ندێ گۆڕانكاریم تیا كردوون، سه‌رجه‌می ئه‌و قه‌سیدانه‌ له‌ ته‌وه‌ری كۆمه‌ڵێك پنتی دیاریكراودا ئه‌سووڕێنه‌وه‌، كه‌ په‌یوه‌ندییان به‌یه‌كه‌وه‌ هه‌یه‌، له‌به‌رئه‌وه‌ هاتووم جۆریك له‌ ئاوێته‌بوونم دروست كردووه‌ له‌نێوان هه‌موو ئه‌و ده‌قانه‌دا، هه‌وڵیشم داوه‌ له‌نێوان ئه‌و ده‌قانه‌دا كه‌ ئاوێته‌یان ئه‌كه‌م هیچ بۆشاییه‌ك نه‌مێنێته‌وه‌، ئه‌مه‌ یه‌كێكه‌ له‌ پرۆژه‌كانم و هیوادارم جێی خۆی بگرێت، یه‌كێك له‌ قه‌سیده‌كانی ئه‌و دیوانه‌ هێشتا بڵاونه‌بووه‌ته‌وه‌، پاش ئه‌وه‌ش به‌ نیازم ئه‌گه‌ر كات هه‌بێ له‌گه‌ڵ ئه‌و ده‌زگا چاپه‌مه‌نیانه‌دا قسه‌ بكه‌م بۆ ئه‌وه‌ی كۆی دیوانه‌ شیعرییه‌كانم كۆبكه‌مه‌وه‌ له‌ دیوانێكدا، چونكه‌ هه‌ندێ له‌و دیوانانه‌ له‌ بازاڕدا نه‌ماون.


وام داناوه‌ چاپكردنی دوا دیوانم هاوزه‌مانبێ له‌گه‌ڵ گه‌ڕانه‌وه‌مدا، بۆئه‌وه‌ی ببێته‌ دیارییه‌ك بۆ خوێنه‌ره‌كانم. پرۆژه‌یه‌كی ترم تۆماركردنی كۆمه‌ڵێك قه‌سیده‌ی مه‌حوی و نالی و بێخودو وه‌لی دێوانه‌و شاعیره‌ كلاسیكییه‌كانه‌ بۆ ئه‌رشیفی كه‌ناڵی ئاسمانیی كوردسات، لێره‌شه‌وه‌ حه‌زده‌كه‌م سوپاسی كه‌ناڵی ئاسمانیی كوردسات بكه‌م كه‌ به‌ ره‌سمی منیان بانگهێشتكرد، سوپاسی هه‌موویان ئه‌كه‌م و گه‌وره‌یی خۆیان نواند.ده‌رباره‌ی هه‌ست و سۆزی خۆی دوای ده‌ساڵ غه‌ریبی و دووری له‌ نیشتمان و یه‌كه‌م ساتی گه‌یشتنه‌وه‌ی، غه‌مبار وتی: دیاره‌ ئه‌و شوێنه‌ی كه‌ مرۆڤ مناڵی و گه‌نجێتی خۆی تیا جێده‌هێڵێت كۆمه‌ڵێك شت هه‌میشه‌ له‌ یاده‌وه‌رییدا ده‌مێنێته‌وه‌.


له‌ دوای ده‌ ساڵ گه‌ڕانه‌وه‌م نازانم به‌ چ رسته‌یه‌ك گوزارشت له‌و حاڵه‌ته‌ بكه‌م كه‌ تیایدا ژیام، له‌ یه‌كه‌م ساتی دابه‌زینم له‌فرۆكه‌كه‌وه‌، كه‌ ئه‌و هاوڕێ خۆشه‌ویستانه‌ هاتبوون، پاشان چه‌ند رۆژی سه‌ره‌تای گه‌ڕانه‌وه‌كه‌م ته‌رخان كرد بۆ گه‌ڕان به‌ گه‌ڕه‌كه‌ كۆنه‌كانی سلێمانیدا (مه‌ڵكه‌نی، قه‌زازه‌كان، سابونكه‌ران، لای مزگه‌وتی گه‌وره‌،...) هه‌موو ئه‌و شوێنانه‌ گه‌ڕام و كۆمه‌ڵێ یاده‌وه‌رییان له‌ زاكیره‌ی مندا جێهێشتووه‌، بۆیه‌ چۆڵه‌وانییه‌كی گه‌وره‌ له‌ناو رۆحما دروستبووبوو، ئێستاش ئه‌و چۆڵه‌وانییه‌ ئاسه‌واری ماوه‌.


له‌م گه‌ڕٍانه‌وه‌یه‌مدا زۆر ئاسووده‌و دڵخۆش بووم، به‌ دیداری ئازیزان گه‌یشتمه‌وه‌، دیاره‌ شار زۆر گه‌وره‌بووه‌، هه‌م له‌ رووی دانیشتوانه‌وه‌ هه‌م له‌ رووی بیناسازییه‌وه‌، به‌ڵام قسه‌كردن له‌سه‌ر ته‌واوی گۆڕانكارییه‌كان كاتێكی زیاترو قسه‌ی زۆرتر هه‌ڵده‌گرێت.لێره‌شه‌وه‌ زۆر سوپاسی هه‌موو ئه‌و به‌ڕێزانه‌ ئه‌كه‌م كه‌ ئاماده‌ی كۆڕه‌كه‌ بوون و داوای لێبوردنیش له‌وانه‌ ئه‌كه‌م كه‌ ته‌شریفیان هێنابوو له‌ هۆڵه‌كه‌دا جێی دانیشتنیان نه‌بوو، یان له‌ ده‌ره‌وه‌ بوون و نــــه‌یــانتوانیبوو بێنه‌ ژووره‌وه‌، لێره‌وه‌ داوایان لێ ئه‌كه‌م به‌ گه‌وره‌یی خۆیان بمبه‌خشن.
سه‌رچاوه‌: کوردستانی نوێ

Thursday, April 09, 2009

تێپه‌ڕاندنی قۆناخێکی خوێندن

تێپه‌ڕاندنی قۆناخێکی خوێندن


پاش سێساڵ هه‌وڵ وماندووبونی بێوچان و ده‌ستوپه‌نجه‌ نه‌رمکردن له‌گه‌ڵ کێشه‌کانی ژیان، سه‌ره‌نجام توانیمان پێکه‌وه‌ قۆناخی به‌کالۆریۆس له‌ خوێندنه‌وه‌ی نێونه‌ته‌وه‌یی (Bachelor of Arts “International Studies”) ببڕین و وێڕای سه‌دان خوێندکاری دیکه‌ی ئوسترالی و نا ئوسترالی له‌ ئاهه‌نگی پێدانی به‌ڵگه‌نامه‌ێ ده‌رچووندا به‌شدار بین و به‌ڵگه‌نامه‌ی ده‌رچونه‌که‌مان وه‌رگرین. گه‌لێک به‌لامه‌وه‌ گرنگ بوو که‌ پاش ساڵانێکی زۆر دورکه‌وتنه‌وه‌م له‌ خوێندن ئه‌م ڕۆژه‌ ببیم و پله‌یه‌کی خوێندن ببڕم(کاتی خۆی که‌ کوردستانم به‌جێ هێشت به‌دۆست و هاوڕێکانم گوت مه‌به‌ستمه‌ که‌ دڕێژه‌ به‌خوێندن بده‌م و ئه‌وه‌ش یه‌کێکه‌ له‌ هۆکاره‌کانی چونم بۆ ده‌ره‌وه)‌. بۆ سوه‌یلای هاوڕێ و هاوژینیشم ئه‌وه‌نده‌ به‌سه‌ بڵێم که‌ ئه‌وه‌نده‌ تامه‌زرۆی خوێندن بوو، سه‌ره‌تا که‌ تازه‌ هاتبوو بۆ ئوسترالیا کاتێک به‌ ته‌نیشت زانکۆی ئه‌ده‌ڵاید یان زانکۆی ئێس ئه‌ی دا تێده‌په‌ڕین هه‌موو جارێک ده‌یگوت ملم بشکایه‌ به‌س ئابێره‌دا به‌سه‌ر بکه‌وتمایه!‌ به‌خۆشیه‌وه‌ نه‌ک هه‌ر ملی نه‌شکا به‌ڵکو به‌سه‌رکه‌وتووییه‌وه‌ توانی پله‌ی به‌کالۆریۆس ببڕێت و ئێستا خه‌ریکی ته‌واوکردنی ماسته‌ره‌که‌یه‌تی. دیاره‌ له‌و ماوه‌دا که‌ ئه‌و خوێندنه‌مان ته‌واوکردوه،‌ ئێمه‌ که‌سێکی ڕه‌به‌نی بێ منداڵ نه‌بووین، به‌ڵکو خاوه‌نی دوو منداڵی چاوگه‌شین که‌ ئه‌رکی گه‌وره‌کردنی ئه‌وانیشمان له‌ ئه‌ستۆ بوو،‌ هه‌رچه‌ند ڕه‌نگه‌ به‌هۆی خوێندنه‌که‌وه‌ نه‌مانتوانیبێ به‌شێوه‌ی پێویست باوکایه‌تی و دایکایه‌تی بکه‌ین، به‌ڵام له‌وه‌ی دڵنیام که‌ باشترین هه‌وڵی خۆشمان داوه.

شتێکی دیکه‌ که‌ جێگه‌ی سه‌رنج و له‌وانه‌یه‌ پرسیاریش بێت که‌ ئێمه‌ چۆن هه‌ردوکمان پێکه‌وه‌ له‌و به‌شه‌دا وه‌رگیراین و ته‌واویشمان کرد. سوه‌یلا پێش من له‌ زانکۆ وه‌رگیرا بوو له‌ به‌شێک(ئه‌ندازیاری کۆمپیوته‌ر) ده‌یخوێند که‌ دواتر تێگه‌یشت که‌ حه‌زی لێناکات و نه‌وه‌دونۆ له‌سه‌دی ئه‌وانه‌ی له‌و به‌شه‌ له‌وکاته‌دا ده‌یانخوێند پیاو بوون و دیار بوو ئه‌ویش جۆرێک هه‌ستی نامۆیی تێدا دروست ببوو، هه‌رچه‌ند فره‌ش هانمدا که‌ ڕادێی و سه‌ره‌نجام به‌ خوێندنیشت له‌و به‌شه‌ ئه‌و تابوه‌ ده‌شکێنێ که‌ ژنیش ده‌توانن له‌ به‌شی ئاواد بخوێنن و سه‌ریش بکه‌ون به‌ڵام ناهه‌قی نه‌بوو و منیش پشتگیری هه‌ربڕیارێکیم ده‌کرد که‌ بۆخۆی پێ باش بێت و له‌ سه‌رکه‌وتنی دڵنیا بێت. به‌هه‌رحاڵ بڕیاریدا جارێکی دیکه‌ ناونوسی بکاته‌وه‌ که‌ له‌ به‌شێک له‌به‌شه‌کانی زانستی مرۆڤایه‌تی و پۆڵه‌تیک وه‌ربگیرێت و به‌ ڕێکه‌وت منیش هه‌ر له‌و ده‌وروبه‌ره‌ خۆم ناونوس کردبوو. ئێمه‌ به‌ چاوه‌ڕوانیه‌وه‌ به‌ره‌و سه‌فه‌ری کوردستان و ئوروپا چوین. له‌ کوردستانی ئازاد بوین له‌ ڕێگای ئیمایله‌وه‌ ئاگادارکراین که‌ هه‌ردوکمان له به‌شی خوێندنی نێونه‌ته‌وه‌یدا جێگه‌یان داوینێ و ئێمه‌ش بێ سێ و دوو په‌سه‌ندمان کرد.

له‌ زانکۆ که‌متر خۆمان وه‌ک ژن و مێرد ده‌ناساند، مه‌گه‌ر ئه‌وه‌ی که‌سێک به‌هۆی نزیکیمانه‌وه‌ پرسیاریان لێبکردینایه. زۆرتر وه‌یانده‌زانی که‌ هاوڕێین و کاتێکیش ده‌یان زانی و ده‌مانگوت دوو منداڵیشمان هه‌یه‌، زۆر سه‌ریان سوڕده‌ما و ده‌یان گوت ژن ومێردیشن و ده‌شخوێنن و دومنداڵیشتان هه‌یه‌...واوو! به‌لای زۆرێک له‌ ئینگلیزو ئوسترالیه‌کانه‌وه‌ سه‌یر له‌وه‌دابوو که‌ چۆن وه‌ڕزنابین له‌یه‌کتر، له‌ زانکۆ هه‌ر پێکه‌وه‌ و له‌ماڵیشه‌وه‌ هه‌ر پێکه‌وه‌. له‌ ڕاستیدا‌ ئه‌م قۆناخه‌ له‌ژیانمان هه‌م گرنگ بوو هه‌م پڕیش بوو له‌ ئه‌زموون. به‌ پێچه‌وانه‌ی هزرینی ئه‌و هاو زانکۆییانه‌شمان نه‌ک هه‌ر وه‌ڕز نه‌ده‌بووین به‌ڵکوو پێک‌‌وه‌بونمان هۆکارێکی گرینگیش بوو بۆ ئه‌وه‌ی به‌م ڕۆژه‌ بگه‌ین و کێشه‌و چه‌ڵه‌مه‌کانی سه‌ر ڕێگاش به‌سه‌رکه‌وتوویی ببڕین، به‌واتایه‌کی دیکه‌ له‌ ژن و مێردێکی نه‌ریتیه‌وه‌ ببینه‌ هاوڕێش!
له‌ ماوه‌ی ئه‌وچه‌ند ساڵه‌دا به‌هۆی ئه‌و دۆخه‌‌وه‌ که‌ تێیدا بووین به‌ تایبه‌ت من له‌ کۆمه‌ڵێک چالاکی سیاسی و بۆ نمونه‌ نوسین دواکه‌وتووم و ته‌نانه‌ت نه‌متوانیوه‌ به‌شێوه‌ی پێویست به‌ پێوه‌ندییه‌کانم له‌گه‌ڵ دۆستان و هاوڕێیان و ته‌نانه‌ت خزمانم ڕابگه‌م. بۆیه‌ هه‌ست ده‌که‌م داوی لێبوردنێکیان قه‌رزدارم و هیوادارم لێم ببوورن. جێی خۆیه‌تی لێره‌دا له‌ یادم نه‌چێت که‌ سپاسی هه‌موو ئه‌ودۆست و هاوڕێانه‌ش بکه‌م که‌ هانیان داوین له‌ به‌رده‌وامی خوێندن و نه‌سڵه‌مینه‌وه‌ له‌ ته‌نگوچه‌ڵه‌مه‌کان. سپاسیش بۆ ئه‌ندامانی بنه‌ماڵه‌مان که‌ هه‌رده‌م چاوه‌وه‌ڕێ بیستنی هه‌واڵی ته‌واوکردنی ئه‌و قۆناخه‌ی خوێندنی ئێمه‌بوون له‌ ناویشیاندا برای هێژاو خۆشه‌ویست کاک عومه‌ر که‌ هانده‌رێکی هه‌میشه‌ییمان بوو.